Fot. PAP/Archiwum Turczyk
W Warszawie wpłynęło ponad dwa tysiące zaświadczeń z ZUS dokumentujących wyższy staż pracy urzędników miejskich, w Poznaniu było 350 wniosków w tej sprawie, w Lublinie, Radomiu i Katowicach ponad 100 – wynika z odpowiedzi udzielonych na pytania Serwisu Samorządowego PAP. W wielu miastach konieczna będzie korekta budżetów, by zapewnić środki na nagrody jubileuszowe i dodatki stażowe.
Od 1 stycznia na mocy znowelizowanego Kodeksu pracy, urzędnicy samorządowi mogą wnioskować o doliczenie do stażu pracy m.in. okresów prowadzenia działalności gospodarczej, pracy w rolnictwie czy na umowie zleceniu. Jak dowiedział się Serwis Samorządowy PAP w dużych i średnich miastach w pierwszym kwartale wnioski w tej sprawie złożyło ponad 3,7 tys. pracowników.
Do Urzędu Miasta w Warszawie wpłynęło ponad dwa tysiące wniosków z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie udokumentowania wyższego stażu pracy. Jak poinformował wydział prasowy stołecznego magistratu wnioski ciągle wypływają, więc trudno jeszcze oszacować skalę zjawiska.
„W Urzędzie Miasta Poznania blisko 350 pracowników złożyło dokumenty (w tym zaświadczenia: z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, od byłych zleceniodawców, z Powiatowego Urzędu Pracy), które stanowią podstawę do ustalenia nowego stażu pracy. W zależności od historii zawodowej pracownika przedkładanych jest nawet po kilka zaświadczeń przez jedną osobę. Każda sytuacja wymaga indywidualnej weryfikacji i ustalenia uprawnień pracowniczych” – poinformował dyrektor Wydziału Organizacyjnego UMP Wojciech Kasprzak.
W Lublinie w pierwszym kwartale z możliwości przeliczenia stażu skorzystało ponad 170 osób, które złożyły wnioski o uwzględnienie m.in. okresów pracy na umowach cywilnoprawnych czy prowadzenia działalności gospodarczej. W Radomiu złożono 143 wnioski, w Bydgoszczy wpłynęło 112 wniosków, a w Częstochowie wnioski złożyło 109 pracowników.
„Do tej pory 137 pracowników Urzędu Miasta Katowice zwróciło się o doliczenie nowych okresów aktywności zawodowej do stażu pracy, co stanowi ok. 11 proc. ogółu zatrudnionych” – podał Dariusz Czapla z katowickiego Wydziału Komunikacji Społecznej.
W sumie informacje o liczbie wniosków nadesłało 27 miast: Warszawa – ponad 2000, Poznań – blisko 350, Lublin – ponad 170, Radom – 143, Katowice – 137, Bydgoszcz – 112, Częstochowa – 109, Rzeszów – 86, Jelenia Góra – 67, Olsztyn – 60, Koszalin – 58, Elbląg – 57, Włocławek – 54, Gorzów Wielkopolski – 41, Ostrołęka – 36, Chełm – 35, Leszno – 32, Zamość – 28, Tarnów – 25, Konin – 23, Łomża – 23, Piła – 22, Siedlce – 22, Tarnobrzeg – 20, Skierniewice – 14, Krosno – 14, Sieradz – 13.
W dużych miastach już teraz wiadomo, że na dodatkowe świadczenia czyli wypłatę nagród jubileuszowych oraz dodatków stażowych trzeba będzie znaleźć w budżecie nawet kilkaset tysięcy złotych. W Poznaniu szacunkowy roczny koszt samych zmian w wysokości dodatku za wieloletnią pracę wyniesie ponad 480 tys. zł brutto.
„W niektórych przypadkach mogą także nastąpić kolejne zmiany tego dodatku na przestrzeni roku. Ponadto zmiana stażu pracy może mieć bezpośrednio wpływ na uzyskanie prawa do nagrody jubileuszowej pracownika, co również jest analizowane i podlega odrębnemu ustaleniu. Dopiero ostatnie wyjaśnienia (z końca lutego) MPiPS, dotyczące nowych regulacji prawnych w Kodeksie Pracy, pozwoliły właściwie w praktyce zastosować nowe przepisy” – wskazał Wojciech Kasprzak.
W Rzeszowie łączny koszt dodatkowych świadczeń pracowniczych oszacowano na blisko 310 tys. zł, na co składa się 164 654,70 zł z tytułu wypłaconych nagród jubileuszowych oraz 145 339,16 zł prognozowanego rocznego wzrostu dodatków stażowych. W Koninie łączna kwota nieplanowanych świadczeń wynosi około 260 tys. zł, w tym około 90 tys. zł w skali roku na dodatki stażowe oraz 169 670,46 zł na nagrody jubileuszowe. W Gorzowie Wielkopolskim i Jeleniej Górze nieplanowane wydatki związane z wynagrodzeniami to około 250 tys. zł. W Koszalinie same wypłaty nagród jubileuszowych wyniosły niemal 200 tys. zł, przy czym pierwotnie planowano na ten cel 126 tys. zł.
W Warszawie jeszcze nie oszacowano, jaki będzie koszt zmian, ponieważ nadal trwa weryfikacja dokumentów.
W związku ze stosowaniem nowych przepisów dotyczących stażu pracy już teraz większość miast deklaruje konieczność przeprowadzenia korekt w budżetach na rok 2026. Pierwsze zmiany ma już za sobą Ostrołęka.
„Trzeba było wprowadzić zmiany do planu budżetu miasta. W większym stopniu wynikają one z podwyżki wynagrodzeń dla pracowników samorządowych w związku z wejściem w życie rozporządzenia wprowadzające zmiany w wynagradzaniu pracowników samorządowych od dnia 1 stycznia 2026r.” – podała rzecznik Urzędu Miasta Katarzyna Ogniewska.
Zmiany w budżecie planują też Tarnobrzeg i Piła.
„W drugiej połowie roku niezbędna będzie korekta budżetu miasta. Samorząd po raz kolejny został postawiony w trudnej sytuacji, w której jest zmuszony do znalezienia, w ramach własnych środków, dodatkowych funduszy na pokrycie narzuconych odgórnie zmian, co w praktyce będzie to oznaczało konieczność szukania oszczędności i ograniczania kosztów w innych, zaplanowanych już obszarach funkcjonowania miasta” – wskazała Katarzyna Knap-Sawicka, naczelnik Wydziału Promocji, Kultury, Sportu i Komunikacji Społecznej Urząd Miasta Tarnobrzega.
Jak podała dyrektor Wydziału Organizacyjno-Prawnego w Pile Monika Lebiedziewicz na obecnym etapie nie podjęto decyzji o korekcie budżetu miasta.
„Sytuacja jest jednak na bieżąco monitorowana, a ostateczne decyzje w zakresie ewentualnych zmian budżetowych będą uzależnione od pełnej skali skutków finansowych nowelizacji” – wskazała Lebiedziewicz.
Rzeczniczka prasowa prezydenta Bydgoszczy Marta Stachowiak poinformowała, że środki na sfinansowanie dodatkowych świadczeń pracowniczych będą pochodzić z rezerwy budżetowej.
Sieradz i Zamość planują wystąpić o zwiększenie środków lub dokonać przesunięć, jeśli liczba wniosków znacząco wzrośnie i wyczerpie obecne rezerwy.
„Na obecną chwilę wyrównania wynagrodzeń jak i wypłaty nagród jubileuszowych wynikające z wpływających do urzędu wniosków pracowników realizowane są na bieżąco w ramach posiadanych i zabezpieczonych na ten cel środków finansowych w bieżącym planie wydatków. W przypadku, gdyby liczba wpływających wniosków znacząco przekroczyła prognozy i spowodowała ryzyko wyczerpania zaplanowanych kwot, urząd podejmie stosowne działania w celu dokonania ewentualnych przesunięć lub zwiększenia planu finansowego w trakcie roku budżetowego, aby zapewnić ciągłość i terminowość wypłat wszystkich należnych świadczeń” – poinformował prezydent Zamościa Rafał Zwolak.
Z kolei Krosno i Koszalin na razie nie planują korekt budżetu w tym zakresie.
Zgodnie z nowymi przepisami Kodeksu pracy, pracownicy mają 24 miesiące na dostarczenie pracodawcy dokumentów potwierdzających nowe okresy stażu pracy. W przypadku pracowników samorządowych czas na złożenie dokumentów liczony jest od 1 stycznia br.
Do okresu zatrudnienia wliczane są m.in.: okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą prowadzącą tę działalność, za które opłacono składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe; okresy wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z ww. osobą , do której zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, w których ta osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Jak wyjaśniło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, staż pracy można udokumentować przedstawiając zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zakończone okresy zatrudnienia można udokumentować również przy użyciu m.in. pisemnego zaświadczenia pracodawcy lub legitymacji ubezpieczeniowej, zawierającej odpowiednie wpisy o okresach zatrudnienia.
mr/