Skarbnik gminy nie może jednocześnie pełnić funkcji w dwóch radach nadzorczych spółek kapitałowych, których jedynymi akcjonariuszami są JST – uważa Adam Kaczmarek, ekspert MAC.

Z opinii prawnej, którą ekspert przygotował na zlecenie resortu administracji wynika, że skarbnik gminy nie może jednocześnie pełnić funkcji w dwóch radach nadzorczych spółek kapitałowych, których jedynymi wspólnikami (akcjonariuszami) są podmioty publiczne takie jak jednostki samorządu terytorialnego.

W takiej sytuacji naruszone zostają postanowienia ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi.

W swoich wyjaśnieniach Kaczmarek wskazuje, że skarbnika gminy z jednej strony obejmują zakazy wynikające z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne - nie może on być członkiem zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółki prawa handlowego (art. 4 pkt 1). Z drugiej jednak strony ustawa antykorupcyjna zawiera wyjątek od tej zasady.

Chodzi o art. 6 ust. 1 ustawy antykorupcyjnej, zgodnie z którym zakaz zajmowania stanowisk w organach spółek kapitałowych nie dotyczy osób zgłoszonych do ich objęcia przez: Skarb Państwa, inne państwowe osoby prawne, spółki, w których udział Skarbu Państwa przekracza 50 % kapitału zakładowego lub 50 % liczby akcji, jednostki samorządu terytorialnego, ich związki lub inne osoby prawne jednostek samorządu terytorialnego.

Według Kaczmarka oznacza to, że skarbnik gminy będzie mógł pełnić funkcję członka rady nadzorczej w spółce komunalnej, o ile jego kandydatura na to stanowisko została zgłoszona przez jednostkę samorządu terytorialnego lub inny podmiot, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy antykorupcyjnej.

Jeśli natomiast został on zgłoszony przez podmiot w tym przepisie niewymieniony (np. pracowników), to w takiej sytuacji naruszone zostają postanowienia ustawy antykorupcyjnej, a skarbnik naraża się na sankcję utraty swojego stanowiska (sankcja określona w art. 5 ustawy antykorupcyjnej).

Ze wspomnianego art. 6 ust. 1 ustawy antykorupcyjnej wynika też zakaz zgłaszania skarbnika do więcej niż dwóch spółek z udziałem podmiotu go zgłaszającego. Oznacza to, że skarbnik nie może w ogóle zasiadać w więcej niż dwóch radach nadzorczych.

Ekspert wyjaśnia jednak, że powyższa reguła doznaje modyfikacji na gruncie postanowień ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. z 2013 r. poz. 254).

Chodzi o art. 4 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym jedna osoba może być członkiem rady nadzorczej tylko w jednej ze spółek kapitałowych objętych zakresem stosowania ustawy (tj. spółek prawa handlowego, w których udział JST przekracza 50% kapitału zakładowego lub 50% liczby akcji).

Zdaniem autora opinii, z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że nie chodzi tu tylko o udział jednej jednostki samorządu terytorialnego, a także o łączny udział wszystkich jednostek samorządu zaangażowanych kapitałowo w spółce.

Tym sposobem przepis art. 4 ust. 1 ustawy kominowej stanowi wyjątek od zasady w stosunku do art. 6 ust. 1 ustawy antykorupcyjnej. Oznacza to, że reguła ustalona w drugim ze wskazanych przepisów ma zastosowanie do spółek w których łączny udział jednostek samorządu terytorialnego nie przekracza 50% kapitału zakładowego lub 50% liczby akcji.

mp/Serwis Samorządowy PAP