Mieszkańcy łatwiej zaskarżą programy ochrony powietrza w swojej gminie. Rząd przyjął projekt
23.06.2026
Aktualizacja: 23.06.2026, 21:59
-
Środowisko
Fot. PAP/Darek Delmanowicz
Rząd przyjął projekt ws. zapewnienia możliwości wnoszenia skarg do sądu, dotyczących programów ochrony powietrza oraz usprawnienia procesu aktualizacji programów przez samorządy w okresie przejściowym, zanim wejdą w życie nowe regulacje unijne - poinformowała kancelaria premiera. Chodzi o projekt nowelizacji Prawa ochrony środowiska.
Celem proponowanych przez resort klimatu przepisów jest zapewnienie możliwości zaskarżania do sądu administracyjnego programów ochrony powietrza, ich aktualizacji oraz planów działań krótkoterminowych (w tym ich braku) bez konieczności - tak jak obecnie - wskazywania naruszenia „interesu prawnego”.
Zaskarżenie - jak wynika z propozycji resortu klimatu - wnieść będzie mogła osoba fizyczna mieszkająca w strefie objętej programem; osoby prawne, lub organizacje, które prowadzą udokumentowaną działalność w danej strefie przez co najmniej 24 miesiące; organizacje społeczne, które powołują się na cel statutowy i prowadzą udokumentowaną działalność w zakresie ochrony powietrza lub zdrowia ludzi przez co najmniej 24 miesiące. Na wniesienie skargi przewidziano 6 miesięcy od dnia ogłoszenia uchwały powołującej program.
Zmiana prawa wynika z zarzutów Komisji Europejskiej, która uważa, że obecne polskie przepisy utrudniają zaskarżanie programów ochrony powietrza do sądów.
Projektowana ustawa zawiera również przepisy określające zakres i termin obowiązywania przejściowych aktualizacji programów ochrony powietrza. Są one potrzebne z powodu wejścia w życie nowej unijnej dyrektywy, która wymaga opracowania nowych planów do końca 2028 r.
Istnieją samorządy, które musiałyby opracowywać pełne programy na krótki okres, co - zdaniem resortu klimatu i środowiska - byłoby nieefektywne. Projekt umożliwia samorządom opracowanie i przyjęcie do 30 listopada 2026 r. aktualizacji programów ochrony powietrza o minimalnym zakresie. Mają one obowiązywać do czasu wejścia w życie nowych planów, zgodnych z unijną dyrektywą.
Jak zwróciła uwagę w komunikacie kancelaria premiera, dotychczas sądy często odrzucały skargi, ponieważ skarżący musieli wykazać, że konkretne działania lub zaniechania władz odnoszą się do ich sytuacji prawnej. „Nowe przepisy znoszą ten wymóg i pozwalają składać skargi np. na programy ochrony powietrza czy ich aktualizacje oraz na bezczynność władz, jeśli takie dokumenty nie powstają. Dzięki nowemu rozwiązaniu mieszkańcy zyskują realny wpływ na to, jak samorządy walczą o jakość powietrza, a cały system staje się bardziej przejrzysty i skuteczny” - wskazała KPRM.
Nowe przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
bpk/ mrr/ mp/
Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
