Zastępczyni wójta gminy Potęgowo zwróciła się do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku z wnioskiem o wyjaśnienia w sprawie dopuszczalności finansowania ze środków budżetu gminy wynagrodzeń osób będących jednocześnie członkami gminnych jednostek ochotniczych straży pożarnych. Chodziło o zawieranie umów dotyczących czynności konserwatora–mechanika pojazdów i sprzętu pożarniczego wykorzystywanego przez te jednostki.

Jak wskazała RIO, ustawowy obowiązek zapewnienia i utrzymania wyposażenia ochotniczych straży pożarnych w stanie umożliwiającym realizację zadań ratowniczych nie ogranicza się wyłącznie do finansowania pojazdów i sprzętu. Zadanie to dotyczy również podejmowania działań organizacyjnych i technicznych niezbędnych do zachowania pełnej sprawności oraz gotowości do użycia zakupionego sprzętu. 

„W tym kontekście należy przyjąć, że czynności wykonywane przez konserwatora–mechanika pozostają w związku z realizacją przez gminę obowiązków wynikających z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, gdyż dotyczą sprzętu, który jest wykorzystywany w związku z zapewnieniem gotowości bojowej ochotniczej straży pożarnej” – wskazała prezes RIO w Gdańsku  Luiza Budner-Iwanicka.

Według prezes RIO, należy odróżnić wykonywanie przez członka ochotniczej straży pożarnej czynności konserwatora–mechanika od udziału w działaniach ratowniczych. 

„Czynności związane z bieżącą obsługą techniczną pojazdów i sprzętu mają charakter odrębny oraz wymagają poświęcenia dodatkowego czasu niezależnie od udziału w akcjach ratowniczych. Z tego względu ich wykonywanie może stanowić przedmiot odrębnego stosunku prawnego i podlegać wynagrodzeniu na zasadach określonych w odrębnej umowie” – wskazała Budner-Iwanicka.

Według RIO nie ma również podstaw prawnych do kwestionowania dopuszczalności powierzania członkom ochotniczych straży pożarnych wykonywania tych czynności w oparciu o umowy cywilnoprawne. 

„Sam fakt posiadania statusu członka ochotniczej straży pożarnej nie stanowi przeszkody do powierzenia takiej osobie odpłatnego wykonywania czynności związanych z konserwacją i obsługą techniczną pojazdów oraz sprzętu pożarniczego w oparciu o umowę zlecenia. Istotne jest przy tym, żeby przedmiot umowy obejmował rzeczywiście zadania związane z utrzymaniem gotowości bojowej jednostki, a wynagrodzenie odpowiadało zakresowi i charakterowi wykonywanych obowiązków. Kwestia formy powierzenia obowiązków jest zaś autonomiczną decyzją władz gminy” – wskazano.

Zasady finansowania OSP przez gminę reguluje ustawa o ochotniczych strażach pożarnych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy gmina, w ramach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej, zapewnia, stosownie do posiadanych sił i środków, ochotniczym strażom pożarnym: obiekty, tereny, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie, w tym umundurowanie wyjściowe, i środki łączności oraz ich utrzymanie.

mr/