Majowa, główna sesja egzaminów maturalnych zbliża się do końca. Do sprawdzania arkuszy egzaminacyjnych przystąpili egzaminatorzy.

„Nauczyciel, który chce zostać egzaminatorem, musi spełnić szereg wymogów formalnych i merytorycznych, określonych w przepisach prawa oświatowego" – powiedział PAP dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej Robert Zakrzewski.

„Musi posiadać kwalifikacje wymagane do nauczania danego przedmiotu lub prowadzenia zajęć w szkołach, a w ciągu ostatnich sześciu lat, przez trzy lata pracował w publicznej szkole, szkole niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej, w zakładzie kształcenia nauczycieli lub szkole wyższej. Kandydat na egzaminatora musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzystać z pełni praw publicznych, nie może być też skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Musi również ukończyć z wynikiem pozytywnym szkolenie dla kandydatów na egzaminatorów organizowane przez okręgowe komisje egzaminacyjne, zakończone egzaminem. Na koniec należy złożyć wniosek do dyrektora OKE. Dyrektor komisji drogą decyzji administracyjnej wpisuje takiego nauczyciela na listę egzaminatorów" – poinformował.

Zakrzewski, zapytany jak wygląda sprawdzanie matur przez egzaminatorów, podał, że poprzedzone jest to pracami tzw. zespołów poegzaminacyjnych.

„Wyjaśnię to na przykładzie matury z języka polskiego. Obowiązkowy dla wszystkich maturzystów pisemny egzamin z polskiego na poziomie podstawowym odbył się 4 maja, następnego dnia zebrał się zespół poegzaminacyjny, w skład którego wchodzą eksperci OKE, recenzenci arkusza, nauczyciele akademiccy. Przez kolejne dni pracował on na rzeczywistych arkuszach egzaminacyjnych, by sprawdzić, czy przyjęte przed egzaminem zasady oceniania spełniają wszystkie warunki, jak mieszczą się w nich odpowiedzi maturzystów, by nic merytorycznie tutaj nie umknęło. Następnie przygotowują materiał szkoleniowy i szkolenia dla egzaminatorów" – podał dyrektor CKE.

„Egzaminatorzy w ten piątek po południu stawili się w tzw. ośrodkach sprawdzania, gdzie przeszli szkolenie dotyczące procedur i zasad oceniania, jakie mają stosować, zakończone testem. W piątek przeliczane były też arkusze, które egzaminatorzy w danym ośrodku będą sprawdzać, i przydzielone konkretnym egzaminatorom. Ci sprawdzali je w ośrodkach w sobotę i w niedzielę. Sprawdzać je będą także w dwa następne weekendy. W kolejne dwa czerwcowe weekendy sprawdzane będą arkusze z egzaminu z języka polskiego na poziomie rozszerzonym. Ich sprawdzanie też poprzedzą prace zespołów poegzaminacyjnych i szkolenie egzaminatorów" – powiedział.

Zaznaczył, że sprawdzanie prac może odbywać się tylko w weekendy, ponieważ egzaminatorzy są na co dzień czynnymi nauczycielami: prowadzą lekcje, pracują w komisjach przy ustnych egzaminach lub nadzorują przebieg egzaminów. Wyjaśnił też, że ośrodki sprawdzania, w których egzaminatorzy sprawdzają arkusze maturalne, to najczęściej szkoły, w których zostały w tym celu wynajęte sale.

„Sale są tak wybrane i przygotowane, by zapewnić egzaminatorom komfort pracy" – wskazał Zakrzewski. Dodał, że o tym, jak jest zorganizowana praca w danym zespole egzaminatorów, np. o której przystępują oni do pracy, jak i kiedy są przerwy, odpowiada przewodniczący danego zespołu.

„W skład zespołu wchodzi też weryfikator. To egzaminator, który ma bardzo dużą wiedzę merytoryczną i duże doświadczenie w ocenianiu prac. Służy on pomocą merytoryczną innym egzaminatorom. Ponownie też sprawdza wybrane prace egzaminacyjne: to, czy egzaminator poprawnie ocenił te prace, czy poprawnie przeniósł ocenę na kartę odpowiedzi, czy nie ma żadnych błędów technicznych w tych pracach" – wyjaśnił dyrektor CKE.

Zapytany, jak dużo prac jest w ten sposób weryfikowanych, odpowiedział, że to zależy od egzaminu, ale najczęściej jest to około 10 proc. „Wybór ich generalnie jest losowy, choć czasami w wyjątkowych przypadkach weryfikowane jest sprawdzanie prac przez konkretnego egzaminatora" – podał.

Wyjaśnił, że dzieje się tak w sytuacji, gdy egzaminator popełnia błędy. „Weryfikator przygląda się jego pracy, wyłapuje błędy, analizuje, czy to są błędy związane z niezrozumieniem zasad oceniania, czy też są to błędy techniczne, po to, by w przyszłości nie powtórzyły się" – powiedział Zakrzewski.

Zapytany zaś, ile arkuszy egzaminacyjnych sprawdza jeden egzaminator, powiedział, że zależy to m.in. od przedmiotu. Podał, że przykładowo w przypadku języka polskiego liczba prac to około 70–100 w zależności od OKE i samego zespołu egzaminatorów.

Wynagrodzenie, jakie otrzymuje egzaminator za swoją pracę, wynika z rozporządzenia ministra edukacji w sprawie warunków wynagradzania egzaminatorów. Określono w nim, że podstawą ustalenia wynagrodzenia egzaminatora jest minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela dyplomowanego posiadającego tytuł zawodowy magistra oraz przygotowanie pedagogiczne. Od 1 stycznia 2026 r. wynosi ono 6397 zł brutto.

Kwota wynagrodzenia za sprawdzenie jednego arkusza z poszczególnych przedmiotów stanowi ustalony procent tej „stawki”, np. 0,627 proc. stawki w przypadku arkusza maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym, czy 0,79 proc. stawki za sprawdzenie arkusza z matematyki na poziomie rozszerzonym oraz innego przedmiotu do wyboru pisanego na tym poziomie (z wyjątkiem j. polskiego i języka obcego nowożytnego).

MEN podało PAP, że wynagrodzenie za sprawdzenie maturalnego arkusza egzaminacyjnego z języka polskiego na poziomie podstawowym wynosi 30 zł brutto za część testową i 43 zł brutto za wypracowanie, a arkusza z polskiego na poziomie rozszerzonym – 59 zł brutto. Stawka za maturalny arkusz z matematyki na poziomie podstawowym to 40 zł brutto, a na poziomie rozszerzonym – 50 zł. Stawka za maturalny arkusz z języka obcego nowożytnego na poziomie podstawowym to 32 zł, a na poziomie rozszerzonym – 59 zł.

Wyniki matur podane zostaną 8 lipca.

dsr/ akar/