Łatwiej będzie odwołać szefa gminy w drodze referendum, nie będzie możliwe rządzenie zza krat - takie zmiany wprowadza m.in. podpisana przez prezydenta ustawa.
We wtorek prezydent podpisał nowelizację ustawy o samorządzie gminnym. Najważniejsze zmiany, jakie wprowadza odnoszą się do warunków skuteczności referendum w sprawie odwołania szefa gminy, rozwiązuje kwestię sprawowania władzy w gminie w przypadku aresztowania wójta, burmistrza lub prezydenta, oraz precyzuje karę za niezłożenie oświadczenia majątkowego.
Dotychczasowe próby odwołania organu wykonawczego gminy, które w większości kończyły się niespełnieniem podstawowego kryterium ważności - 30% frekwencji, zmusiły ustawodawcę do wprowadzenia wyjątku w stosowaniu ustawy o referendum lokalnym. Zgodnie z nowelizacją, referendum w sprawie odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego pochodzącego z wyborów bezpośrednich jest ważne w przypadku, gdy udział w nim wzięło nie mniej niż 3/5 liczby biorących udział w wyborze odwoływanego organu.
Zmiany objęły również znane chociażby z przypadku Gorzowa Wielkopolskiego próby "rządzenia zza krat". W przypadku aresztowania, odbywania kary pozbawienia wolności lub też w związku z niezdolnością do pracy z powodu choroby trwającej powyżej 30 dni wójta bądź burmistrza (prezydenta miasta) - jego zadania i kompetencje przejmuje zastępca, a w gminach, w których powołano więcej, niż jednego zastępcę - pierwszy zastępca. W terminie 48 godzin od otrzymania wiadomości o aresztowaniu lub chorobie wójta, przewodniczący rady pisemnie informuje wojewodę o zaistnieniu takiej okoliczności. Ponadto przekazuje informację o przejęciu zadań i kompetencji wójta przez zastępcę albo pierwszego zastępcę, albo o konieczności złożenia wniosku do premiera w sprawie wyznaczenia takiej osoby.
Nowelizacja przewiduje też utratę mandatu radnego oraz stanowiska wójta, burmistrza lub prezydenta jeżeli nie zostaną w terminie złożone oświadczenia o stanie majątkowym, oświadczenia o działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonka, oświadczenia o umowach cywilnoprawnych zawartych przez małżonka lub informacji o zatrudnieniu, oraz o rozpoczęciu świadczenia pracy lub wykonywania czynności zarobkowych albo zmianie stanowiska małżonka.
Nowelizacja wchodzi w życie po kolejnych wyborach samorządowych.
O nowelizacji pisaliśmy również w:
Poselska samorządność
Daniel Pawluczuk
d.pawluczuk@pap.pl