Komisja Europejska opublikowała 22 lipca doroczny raport za rok 2007 zatytułowany „Ochrona interesów finansowych Wspólnot Europejskich, Walka z nadużyciami finansowymi” Protection of the Communities’ financial interests – Fight against fraud – Annual report 2007.

Instytucją odpowiedzialną za walkę oszustwami jest Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), którego zadaniem jest ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej, walka z korupcją, oszustwami finansowymi włączając w to nieprawidłowe działania w obrębie instytucji europejskich. OLAF wszczyna postępowanie z własnej inicjatywy bądź na podstawie otrzymanych zawiadomień.

Większa wartość zdefraudowanych czy nieprawidłowo wykorzystanych środków unijnych w 2007 roku

Według sprawozdania za rok 2007 ilość zgłoszonych nieprawidłowości zmniejszyła się za wyjątkiem funduszy strukturalnych gdzie odnotowano wzrost. Z raportu wynika, że w dalszym ciągu rośnie wartość nadużyć i nieprawidłowości przy wykorzystywaniu środków finansowych Unii Europejskiej, nawet jeżeli ilość wykrytych przypadku uległa zmniejszeniu. Tendencja ta jest szczególnie widoczna w funduszach przeznaczonych na rolnictwo i rozwój terenów wiejskich. Ilość nadużyć finansowych zmalała o 50% ( w 2007 roku 1548 przypadków, zaś 3149 w 2006 roku) jednak wartość finansowa tych przestępstw wzrosła prawie dwukrotnie z 87 milionów euro w 2006 do 155 milionów euro w 2007 roku.

Raport za 2007 rok opublikowany w ostatnich dniach składa się z pięciu części:

Pierwszy rozdział sprawozdania podsumowuje statystyki dotyczące nieprawidłowości zgłoszonych przez państwa członkowskie na mocy rozporządzeń sektorowych, a także przedstawia niektóre dane liczbowe dotyczące działalności operacyjnej Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Odpowiedzialność za ochronę interesów finansowych ponoszona jest wspólnie. Wydatki realizowane przez państwa członkowskie stanowią ok. 80 % budżetu wspólnotowego. W dziedzinach, w których budżet wykonują państwa członkowskie (polityka rolna, fundusze strukturalne, fundusze przedakcesyjne), a także w odniesieniu do poboru wspólnotowych dochodów własnych, prawodawstwo unijne zobowiązuje państwa członkowskie do zgłaszania wszystkich przypadków możliwych nadużyć finansowych i innych nieprawidłowości naruszających interesy finansowe UE.

Drugi rozdział opisuje najważniejsze zmiany jakie miały miejsce w 2007 roku, przebieg procesu legislacyjnego mającego istotny wpływ na walkę z przestępstwami finansowymi i nadużyciami zarówno w ustawodawstwie krajowym jak i europejskim. Pozytywnym elementem w roku 2007 było zwiększenie skuteczności kontroli celnych i poprawa współpracy służb celnych i finansowych różnych krajów UE. Kolejnym elementem, w którym rezultaty były coraz lepsze jest walka z fałszerstwami euro.

Rozdział trzeci podsumowuje środki podjęte w celu zwalczania nadużyć finansowych. Jest opis przeprowadzonych kontroli i poprawy ich skuteczności. W roku 2007 OLAF przeprowadził 74 kontrole w krajach członkowskich UE.

Obejmowały one:
- rolnictwo - 26 kontroli,
- fundusze strukturalne - 26 postępowań,

- wydatki bezpośrednie i pomoc humanitarna 21,

- i dwa postępowania związane z nieprawidłowościami wewnątrz KE.

Zdaniem OLAF kontrole przeprowadzane na terytorium krajów członkowskich stanowią bardzo efektywny instrument ochrony interesów finansowych Wspólnoty pod warunkiem dobrej współpracy państw członkowskich.

Część czwarta omawia przypadki przedawnienia się nieprawidłowości a co za tym idzie umorzenie postępowania karnego i administracyjnego. Komisja określiła terminy w których przedawniają się nieprawidłowości ( pozostawiła jednak krajom członkowskim możliwość prawną ich przedłużenia). Według przepisów unijnych przedawnienie ma miejsce po okresie 4 lat od momentu popełnienia nieprawidłowości. Prawo krajów członkowskich umożliwia ściganie nieprawidłowości przez okres znacznie dłuższy to jest 5-10 lat a niekiedy może sięgać 20 lat.
Z kolei piąty rozdział przedstawia środki i działania podjęte w celu dochodzenie roszczeń i zwrotu kwot zdefraudowanych lub niesłusznie wypłaconych. Obowiązek zwrotu nieprawidłowo wykorzystanych funduszy spoczywa w pierwszym rzędzie na kraju członkowskim. Sekcja ta zawiera także rozdział przedstawiający mechanizmy zwrotu poprzez potrącenie przewidziane prawem krajowym. Rozdział ten opisuje podstawowe obszary
i polityki w których najczęściej występują nieprawidłowości.

Sprawozdanie zawiera jedynie podsumowanie podjętych środków oraz osiągniętych wyników. Jednocześnie, Komisja publikuje dwa dokumenty robocze, pierwszy będący zestawieniem wkładów poszczególnych państw członkowskich, drugi zawierający statystyki dotyczące nieprawidłowości zgłoszonych przez poszczególne państwa członkowskie.

W 2007 roku OLAF zakończył postępowania, w wyniku których zwrócono ponad 203 miliony euro, z czego 35 śledztw dotyczyły starszych postępowań niż miniony rok. Istotne sumy zostały również odzyskane w wyniku postępowań, które jeszcze trwają.

Osoby odpowiedzialne za wykorzystanie funduszy unijnych powinny przeczytać ten dokument aby uniknąć ewentualnych błędów w pozyskiwaniu a później rozliczaniu środków europejskich.

Więcej informacji można uzyskać na następującej stronie internetowej: http://ec.europa.eu/anti_fraud/reports/index_en.html  



Paweł Klimek