fot. PAP/ Darek Delmanowicz
Zakaz korzystania z telefonów komórkowych, nowa podstawa programowa czy pilotaż centralnego e-Dziennika to tylko niektóre zmiany, które czekają polskie szkoły od września.
Największą rewolucją, która zagości do szkół od września będzie nowa podstawa programowa w ramach #Reforma26 Kompas Jutra. Będzie ona wdrażana w przedszkolach oraz I i IV klasach szkoły podstawowej. Przy zachowaniu zbliżonej liczby godzin w całym cyklu kształcenia, w siatce godzin zwiększona będzie obecność zajęć praktycznych.
Dodatkowo, w całym cyklu kształcenia, zwiększono z 6 do 9 godzin (3 godziny w klasach I–III i 6 godzin w klasach IV–VIII) wymiar nieobowiązkowych godzin do dyspozycji dyrektora szkoły.
Od nowego roku szkolnego do szkół wejdą nowe przedmioty. Klasy IV-VI powrócą do lekcji przyrody (3 godziny tygodniowo, co najmniej 2 w bloku). W klasach tych przyroda będzie poznawana przez uczniów w ujęciu całościowym. Podział na biologię, chemię, fizykę i geografię będzie obowiązywał dopiero od klasy VII. W klasach VI i VII dotychczasową wiedzę o społeczeństwie zastąpi edukacja obywatelska w wymiarze jednej godziny tygodniowo. Natomiast w klasach IV-VI zamiast tradycyjnej techniki w wymiarze 2 godzin tygodniowo będą odbywały się zajęcia praktyczno-techniczne.
Od roku szkolnego 2026/2027 przedmiotem obowiązkowym stanie się edukacja zdrowotna. Przedmiot będzie realizowany po jednej godzinie tygodniowo w klasach IV-VIII szkoły podstawowej i w szkołach ponadpodstawowych. W klasach VIII zajęcia potrwają tylko do stycznia. Charakter nieobowiązkowy nadal będzie miał komponent dotyczący zdrowia seksualnego.
W ramach nowej podstawy programowej realizowane będą doświadczenia edukacyjne, mające rozwijać sprawczość, kompetencje osobiste i społeczne i umiejętność wykorzystania wiedzy w praktyce.
Od 1 września 2026 roku w szkołach fakultatywnie będzie prowadzony tydzień projektowy. Ma on wspierać naukę poprzez działanie, rozwijać współpracę oraz pobudzać kreatywność. Praca odbywać się będzie w grupach międzyklasowych a o jego temacie i terminie będzie decydować indywidualnie każda szkoła. Od 1 września 2027 roku tydzień projektowy będzie odbywał się obowiązkowo.
Nowością, która pojawi się w szkołach w nowym roku szkolnym będą też moduły tematyczne. Jak wyjaśnia MEN, ich wdrożenie wynika z konieczności całościowego podejścia do edukacji. W nowej podstawie programowej wyodrębniono sześć modułów tematycznych: filozoficzny, ekonomiczno-finansowy, edukacji medialnej, klimatyczny, kultury oraz bezpieczeństwa i obrony.
Od 1 września uczniowie szkół podstawowych nie będą mogli korzystać z telefonów komórkowych na terenie placówki. W przypadku szkół ponadpodstawowych ustawa wprowadza obowiązek określenia w statucie szkoły warunków lub zakazu korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych podczas pobytu na terenie placówki oraz warunków wnoszenia telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na jej teren. Telefony będą mogły być używane jedynie po uzyskaniu zgody nauczyciela przez uczniów, którym telefon jest niezbędny ze względu na stan zdrowia. Dyrektorzy szkół będą mogli zorganizować specjalne miejsca, w których telefony będą przechowywane w ciągu dnia.
Od 22 września w wybranych szkołach podstawowych i ponadpodstawowych rozpocznie się pilotaż bezpłatnej, centralnej wersji e-Dziennika. Pilotażowy program obejmie co najmniej 18 szkół w całym kraju, co najmniej jedną z każdego województwa. Udział w pilotażu będzie dobrowolny.
Nowy rok szkolny przyniesie też zmiany w szkolnych stołówkach i sklepikach. W jadłospisach obok mięsa będą musiały regularnie pojawiać się m.in. ryby i strączki, a ograniczane będą cukier i sól. Dania smażone będą mogły być podawane maksymalnie dwa razy w tygodniu, a zupy przynajmniej dwukrotnie w tygodniu mają być gotowane na wywarach warzywnych. W nowym rozporządzeniu kategorycznie zakazano stosowania słodzików i substancji słodzących. Jedynym dopuszczonym słodkim wyrobem w sklepikach ze śladową ilością cukru, jest gorzka czekolada o zawartości minimum 70 proc. suchej masy kakaowej.
Zmiany będą dotyczyły też uczniów z Ukrainy. Od 1 września zostaną oni włączeni w ogólny system kształcenia cudzoziemców w Polsce a tym samym będą podlegać standardowym przepisom prawa oświatowego. Zmienią się zatem zasady bezpłatnej, dodatkowej nauki języka polskiego oraz przydzielania pomocy nauczyciela.
W nowym roku szkolnym organy prowadzące będą mogły ubiegać się o pieniądze na wyposażenie szkolnych pracowni, w których prowadzone będą lekcje przyrody w ramach programu Pracownie Kompas Jutra.
mo/