Jak wskazuje Ministerstwo Edukacji Narodowej, nowe rozporządzenie poprawi też organizację i jakość usług świadczonych przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne.

Rozporządzenie wzmacnia rolę zespołu orzekającego. To właśnie ten zespół będzie rozstrzygał, czy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego w oparciu o informacje zawarte w dokumentacji dołączonej do wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii i wyniki diagnozy dokonanej w poradni. Dokumentacja medyczna ma mieć charakter pomocniczy, a nie decydujący w procesie rozpatrywania wniosku.

Lekarz będzie wchodził w skład zespołu wyłącznie wtedy, gdy do wniosku dołączona jest dokumentacja medyczna - poprzednio lekarz był stałym członkiem zespołu. Rozszerzono krąg osób, które będą mogły wziąć udział - za zgodą rodziców lub pełnoletniego ucznia - w posiedzeniu zespołu z głosem doradczym o: asystenta międzykulturowego, osobę władającą językiem kraju pochodzenia dziecka, tłumacza języka migowego i osobę wykonującą zawód medyczny w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Wprowadzono możliwość udziału zdalnego w posiedzeniu zespołu osoby wykonującej zawód medyczny.

Wnioski będą mogły być składane papierowo lub elektronicznie. W przypadku wniosku elektronicznego stosowane będą nowe przepisy dotyczące doręczeń elektronicznych. Wniosek ma być podpisany przez oboje rodziców dziecka. Jeśli wniosek podpisze tylko jeden rodzic to będzie musiał złożyć oświadczenie, wyjaśniające brak podpisu drugiego. MEN wyjaśnia, że ograniczy to sytuacje, gdy jeden z rodziców, pomimo że nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, jest pomijany w uzgodnieniu złożenia wniosku.

Zgodnie z rozporządzeniem zaświadczenie o stanie zdrowia dołączone do wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność musi być wydane przez lekarza specjalistę odpowiedniego do rodzaju niepełnosprawności.

Przedszkola, szkoły i placówki będą zobowiązane do przekazywania informacji o funkcjonowaniu ucznia. Opinie te będą uwzględniane w trakcie diagnozy w poradniach.

Określono wymóg przeprowadzania oceny funkcjonowania dziecka oraz szczegółowe standardy do oceny potrzeb dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku i słuchu oraz należących do mniejszości narodowych i etnicznych, społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz dzieci i uczniów, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki. Wprowadzono obowiązek stosowania narzędzi opartych na dowodach naukowych, dostosowanych do rozwoju dziecka lub ucznia, używane przez osoby odpowiednio przygotowane.

Orzeczenia i opinie dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z autyzmem, w tym zespołem Aspergera, będą wydawane przez poradnie właściwe terenowo. Nadal będą mogły funkcjonować poradnie specjalistyczne, które do tej pory wydawały orzeczenia i opinie dla ww. dzieci i uczniów, przy czym organ prowadzący te poradnie określi teren ich działalności.

Wydane orzeczenia będą przekazywane do przedszkoli, szkół i placówek, do których uczęszcza dziecko lub uczeń. Rodzice, składając wniosek o wydanie orzeczenia, będą wyrażali na to zgodę. Brak zgody będzie skutkował pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

Zgodnie z nowymi przepisami, kurator oświaty będzie miał 21 dni na rozpatrzenie odwołania od orzeczenia, a nie 14 dni, jak było dotychczas.

Rozporządzenie wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia.

Wyjątek stanowią przepisy dotyczące obowiązku wydawania orzeczeń i opinii dla wszystkich dzieci z niepełnosprawnościami przez właściwe terenowo poradnie oraz przepisy dotyczące przeprowadzania oceny funkcjonowania ucznia przez przedszkole, szkołę lub placówkę oraz procesu diagnostycznego poprzedzającego wydanie orzeczenia poradni. Te przepisy wejdą w życie 1 września 2026 r. 

dsr/ mark/