Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej (ZGWRP) przyjął stanowisko w sprawie projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie sposobu obliczania poziomu składowania. Samorządowcy pozytywnie ocenili doprecyzowanie katalogu odpadów oraz zasad rozliczania frakcji powstających w procesach sortowania i przetwarzania. Organizacja zwróciła jednak uwagę, że „projekt nadal nie rozwiązuje zasadniczego problemu, jakim jest zapewnienie gminom realnej możliwości wykonania wszystkich ustawowych obowiązków w gospodarce odpadami, przy jednoczesnym ponoszeniu przez nie sankcji za ich niewykonanie”.

Przede wszystkim samorządowcy zwrócili uwagę na system kaucyjny, który przejął część strumienia opakowań, w szczególności butelki PET oraz puszki metalowe. W stanpowisku wskazano, że z jednej strony system poprawia jakość surowców i efektywność selektywnej zbiórki, ale z drugiej diametralnie zmienia strukturę odpadów pozostających w gestii gmin.

„Powstaje zatem niespójność systemowa: część strumienia odpadów została wyłączona  z tradycyjnego systemu gminnego, natomiast odpowiedzialność gmin za osiągnięcie wymaganych poziomów i związane z tym sankcje pozostają” – wskazano w stanowisku. 

Zdaniem Związku sposób obliczania poziomu składowania powinien być projektowany w powiązaniu z zasadami obliczania poziomu recyklingu oraz systemem odpowiedzialności gmin.

„Problem ten jest szczególnie istotny dla gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, które ze względu na rozproszoną zabudowę, większe odległości transportowe, mniejszą skalę strumienia odpadów  i wyższe jednostkowe koszty selektywnego zbierania mają ograniczone możliwości wpływania na osiągane poziomy” – czytamy w stanowisku.

Dlatego ZGWRP zaapelowało o wprowadzenia mechanizmów osłonowych, w tym m.in. uwzględnienie skutków systemu kaucyjnego dla struktury odpadów komunalnych w gminach i ich realnych możliwości osiągania wymaganych poziomów. Gminy domagają się też pełnej spójności pomiędzy metodami obliczania poziomu składowania, przygotowania do ponownego użycia, recyklingu oraz systemem kar nakładanych na samorządy.

Wśród postulowanych rozwiązań jest też wprowadzenie mechanizmu korekcyjnego lub odpowiedniego okresu przejściowego, który zabezpieczałby gminy przed sankcjami finansowymi w sytuacji, gdy spadek wskaźników wynika z niezależnych od nich zmian systemowych.

mp/