RPO odniósł się do skargi wniesionej do jego biura przez obywatela prowadzącego działalność publiczną na platformie internetowej. Dotyczyła ona sytuacji, która miała miejsce podczas zebrania wiejskiego sołectwa Izdebnik w małopolskiej gminie Lanckorona. Obywatel przyszedł na spotkanie wraz z operatorem kamery i rozpoczął nagrywanie obrad, co spotkało się z dezaprobatą niektórych uczestników zebrania.

„Od wnioskodawcy zażądano okazania legitymacji prasowej, a jej brak miał uzasadniać zabronienie mu filmowania obrad. Ponadto w dyskusji padły stwierdzenia, że wnioskodawca nie ma prawa głosu na Zebraniu Wiejskim, zaś operator kamery nie jest mieszkańcem Gminy, przez co rzekomo mieli nie być uprawnieni do uczestnictwa w zebraniu. Ostatecznie przegłosowano nakazanie opuszczenia obrad wnioskodawcy i operatorowi kamery” – zrelacjonowano przebieg wydarzeń w komunikacie RPO.

Odnosząc się do zdarzenia rzecznik podkreślił, że obrady i akty prawne podejmowane przez zebranie wiejskie należą do sfery publicznej, a samo zebranie, będąc organem uchwałodawczym sołectwa, pełni funkcje publiczne.

Powołał się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 września 2013 r. (sygn. akt II SA/Po 475/13) „uczestnictwo mieszkańca danego sołectwa w zebraniu wiejskim sprawia, że od chwili otwarcia obrad aż do momentu ich zakończenia ma on wpływ na podejmowane uchwały organu sołectwa, a więc jego udział w sprawowaniu władzy publicznej związany jest z pełnieniem w tym czasie funkcji publicznej. Zatem jego dane osobowe, poprzez fakt uczestnictwa w pracach organu uchwałodawczego sołectwa, stają się danymi publicznymi, jako że mają związek z wykonywaniem przez niego funkcji publicznej”.

RPO zwrócił też uwagę na § 11 pkt 1 Statutu Sołectwa Izdebnik, zgodnie z którym „każdy ma prawo do udziału w Zebraniu Wiejskim”.

Rzecznik zwrócił się o wyjaśnienia do Wójta Gminy Lanckorona, który w odpowiedzi wyjaśnił, że również w jego opinii żądanie opuszczenia obrad przez wnioskodawcę i operatora kamery ograniczało konstytucyjną zasadę jawności i § 11 pkt 1 Statutu Sołectwa Izdebnik.

Wójt poinformował również, że gmina Lanckorona zobowiązuje się do podjęcia działań mających zapobiec podobnym zdarzeniom w przyszłości. Planowane jest wydanie pisemnych wytycznych dla sołtysów i przewodniczących zebrań w sprawie jawności obrad, dopuszczalności rejestracji oraz proporcjonalnych i nienaruszających jawności środków porządkowych – w tym wskazania miejsca do ustawienia sprzętu nagrywającego tak, aby nie utrudniał obrad.

Gmina planuje także przeprowadzenie szkolenia, podczas którego omówione zostaną regulacje dotyczące prawa do informacji publicznej oraz ochrony danych osobowych w kontekście pełnienia funkcji publicznych. Sołectwa zostaną również zobowiązane do umieszczania w ogłoszeniach o zebraniu informacji, że obrady mają charakter jawny, a ich rejestracja jest co do zasady dopuszczalna, z prośbą o wcześniejsze zgłoszenie zamiaru nagrywania w celach organizacyjnych.

mam/