Z pytaniem o możliwość egzekwowania obowiązku meldunkowego w kontekście wynajmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy zwrócił się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji poseł Andrzej Szewiński.

„Wnioskujący o wynajem najemcy lokalu komunalnego nie dopełniają obowiązku meldunkowego wynikającego z przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2026 r. poz. 384). Jednocześnie osoby te deklarują brak zamiaru dokonania zameldowania w zajmowanym lokalu.
Sytuacja ta może budzić wątpliwości, czy osoby wykazywane przez głównego najemcę lokalu faktycznie w nim zamieszkują, lub czy nie posiadają innego lokalu” – podkreślił Szewiński.

Jak wskazywał poseł brak dopełnienia obowiązku meldunkowego może skutkować wynajmem mieszkań z zasobu komunalnego na rzecz osób, które faktycznie nie są członkami wspólnoty gminy.

W odpowiedzi na pytanie wiceszefowa MSWiA Magdalena Roguska wyjaśniła, że w przypadku, braku realizacji obowiązku meldunkowego przez najemcę lokalu komunalnego będącego obywatelem polskim, organ gminy powinien podejmować działania o charakterze informacyjno-wyjaśniającym, które pozwolą ustalić, czy dana osoba faktycznie zamieszkuje pod określonym adresem. Gmina powinna też wyjaśnić przyczyny niewykonania obowiązku meldunkowego.

„Organ gminy nie dysponuje jednak na gruncie ustawy o ewidencji ludności represyjnym instrumentem służącym egzekwowaniu obowiązku meldunkowego wobec najemców lokali komunalnych będących obywatelami polskimi” – wskazała Roguska.

W odpowiedzi podkreślono, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zobowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Natomiast procedura meldunkowa inicjowana jest przez osobę podlegającą temu obowiązkowi.

„Organ gminy pełni w tym zakresie funkcję ewidencyjno-rejestracyjną, dokonując czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu danych do rejestru PESEL. Nie jest przy tym uprawniony do samodzielnego zameldowania osoby bez uprzedniego zgłoszenia zameldowania przez tę osobę” – wskazano.

MSWiA wyjaśniło również, że art. 31 ustawy o ewidencji ludności, który przewiduje możliwość rozstrzygania spraw meldunkowych w drodze decyzji administracyjnej. Chodzi o to, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, to o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy wydając stosowną decyzję.

„Możliwość wydania decyzji administracyjnej jest przewidziana również dla sytuacji, kiedy organ gminy rozstrzyga o wątpliwościach co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem. Jednocześnie należy wskazać, że nawet w ramach trybu decyzji administracyjnej, organ gminy nie posiada kompetencji do samodzielnego (z urzędu) dokonania zameldowania osoby bez istnienia odpowiedniego zgłoszenia zameldowania przez osobę. Decyzja administracyjna w sprawach meldunkowych ma charakter rozstrzygający w sytuacjach spornych, nie zaś kreujący obowiązek meldunkowy ex nihilo” – wskazano w odpowiedzi.

MSWiA podkreśliło również, że istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów co do pobytu danej osoby w lokalu pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z tego lokalu. Meldunek nie służy również do rozstrzygania sporów w tym zakresie. „Zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem i nie daje prawa do przebywania w tym lokalu” – wskazano.

mr/