Nienależne odprawy, budzące wątpliwości darowizny oraz nadużycia w korzystaniu z mienia firmowego – takie uchybienia w funkcjonowaniu spółek podległych samorządowi województwa lubelskiego ujawniła Najwyższa Izba Kontroli.
Kontrola NIK miała ocenić, czy spółki realizowały cele statutowe zgodnie z prawem, gospodarczo i rzetelnie, oraz czy nadzór właścicielski Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego (UMWL) był właściwy. Zakres kontroi objął m.in. kształtowanie i wypłacanie wynagrodzeń członków zarządów i rad nadzorczych, ich powoływanie oraz efekty działalności spółek.
Skontrolowano UMWL oraz trzy spółki: Lubelskie Dworce S.A. (100 proc. akcji województwa), Lubelski Regionalny Fundusz Rozwoju sp. z o.o. (100 proc. udziałów) i Port Lotniczy Lublin S.A. (47 proc. akcji).
NIK stwierdziła, że wprawdzie nadzór właścicielski był ogólnie rzetelny w kontekście sytuacji finansowej i zadań publicznych, jednak nie zapewniono skutecznej kontroli nad wynagrodzeniami w spółkach. Uchybienia dotyczyły m.in. niezgodnego z przepisami wyznaczania zmiennej części wynagrodzenia członków zarządu, przyznawania dodatkowych świadczeń (w tym odpraw), braku publikacji uchwał w BIP, nieokreślenia wymagań wobec kandydatów na członków zarządu oraz braku weryfikacji zakazu kumulacji funkcji w radach nadzorczych.
W Porcie Lotniczym Lublin S.A. wypłacono byłemu prezesowi nienależną odprawę 66 tys. zł. W Lubelskich Dworcach S.A. – nienależne odprawy dwóm członkom zarządu (łącznie 32 tys. zł).
W Dworcach zawarto z zarządem umowy na używanie prywatnych samochodów do celów służbowych bez upoważnienia organów właścicielskich i wypłacono 22,7 tys. zł. W PLL przyznano członkom zarządu prawo do prywatnego korzystania z firmowych zasobów (samochód, komputer, telefon), a wartość takiego świadczenia (używanie auta służbowego prywatnie) ustalono nieprawidłowo do celów podatkowych. Ponadto zgromadzenia akcjonariuszy/wspólników nie określiły zasad korzystania z mienia spółki przez zarząd.
W PLL i LRFR błędnie ustalano wynagrodzenie zmienne i cele zarządcze. W trzech spółkach wypłacono zawyżone kwoty wynagrodzeń (łącznie 4,5 tys. zł).
Z kolei spółka Dworce przekazała darowizny na 620 tys. zł, mimo niepokrytej straty z lat poprzednich, braku strategii społecznej odpowiedzialności biznesu i szacowanego zysku znacznie niższego niż kwota darowizn. NIK uznała to za nieracjonalne i zagrażające majątkowi spółki.
W PLL w dwóch postępowaniach na usługi marketingowe dla przewoźników lotniczych odstąpiono od trybów konkurencyjnych (wartość umów ok. 11 mln euro, wydano 2,6 mln zł), a po wygaśnięciu jednej umowy nie przeprowadzono nowego postępowania. Zdaniem NIK naruszono w ten sposób zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Jedna umowa (na 3 mln euro) nie zabezpieczała odpowiednio interesów spółki. PLL osiągnęła wzrost liczby połączeń i pasażerów, ale nie zrealizowała kluczowych założeń rozwoju lotniska, a strata finansowa rosła, wymagając coraz większego dofinansowania z budżetu publicznego.
W konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości NIK sformułowała 21 wniosków pokontrolnych, które zostały wykonane lub przyjęte do realizacji przez kontrolowane jednostki. Skierowano też dwa zawiadomienia do prezesów UZP i UOKiK oraz zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
mam/