Podczas czwartkowego posiedzenia Komisji Edukacji i Nauki rozpatrzono informację MEN na temat działań legislacyjnych i pozalegislacyjnych na rzecz wspierania rozwoju i uczenia się uczniów i uczennic z uwzględnieniem zróżnicowania ich indywidualnych potrzeb.

Jak wynika z przedstawionych danych liczba wydawanych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego rośnie lawinowo. W roku szkolnym 2015/2016 uczniów posiadających orzeczenie było 150 tys. Dla porównania w roku szkolnym 2025/2026 ta liczba zwiększyła się do 343 tys. 

„W ciągu ostatniej dekady liczba dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wzrosła o 130 proc.” – zaznaczyła wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz. 

Jak informuje MEN w roku szkolnym 2024/2025 ponad 73 proc. dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie uczęszczało do przedszkoli i szkół ogólnodostępnych zgodnie z decyzją ich rodziców. 

„Najbardziej dynamicznie rosła grupa orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dzieci i młodzieży z diagnozą autyzmu lub zespołu Aspergera” – dodała Piechna-Więckiewicz.

W ciągu 10 lat liczba dzieci i młodzieży posiadających tylko te diagnozy zwiększyła się dziesięciokrotnie. W roku szkolnym 2013/2014 było to 10 tys. uczniów, natomiast w roku szkolnym 2023/2024 zanotowano 101 tys. diagnoz w tym zakresie.  

Przedstawicielka MEN poinformowała też, że rząd kontynuuje reformę standaryzacji zatrudniania specjalistów, która ma na celu zwiększenie dostępu do pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci i młodzieży. Reforma oznacza też określenie w przepisach oświatowych obowiązku zatrudniania specjalistów w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych. Wśród zatrudnianych specjalistów znaleźli się nauczyciele psychologowie, a jako nowe stanowisko wyznaczono nauczycieli pedagogów specjalnych. 

„W związku z podjętymi działaniami liczba etatów nauczycieli specjalistów wzrosła z 21923 etatów w roku szkolnym 2021/2022 do 57 688 w roku szkolnym 2025/2026” – wyliczała wiceministra.

Z danych przekazanych przez resort edukacji wynika, że w roku szkolnym 2023/2024 w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielono wsparcia 3,8 mln razy w przedszkolach, szkołach i placówkach systemu oświaty dla dzieci i młodzieży i dodatkowo 1,2 mln razy w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w których pomocą obejmowano uczniów, rodziców i nauczycieli. Łącznie w roku szkolnym 2023/2024 udzielono wsparcia w różnych formach 5 mln razy. 

Według danych z Systemu Informacji Oświatowej (SIO) liczba etatów nauczycieli specjalistów wzrosła z 21 923,67 w roku szkolnym 2021/2022 do 57 688,70 etatów w roku szkolnym 2025/2026.

Jak informuje resort edukacji MEN wprowadziło mechanizmy różnicowania wysokości kwot potrzeb oświatowych, uwzględniające zróżnicowane potrzeby uczniów wymagających wsparcia. Po raz pierwszy mechanizm różnicowania kwot dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawności sprzężone lub autyzm został wprowadzony w 2025 roku.

Łącznie, w roku 2026 w ramach kwoty potrzeb oświatowych dotyczących kształcenia dzieci i uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, naliczono środki finansowe w wysokości 27 mld zł.

mo/