Przedmiotowej sprawy dotyczyła jedna z interpelacji poselskich, w której poseł Michał Kowalski pytał, czy nauczyciel po zakończeniu pracy w oświacie i nabyciu prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego może podjąć „drobną działalność zawodową bez utraty świadczenia”. 

Odpowiedzi udzielił podsekretarz stanu w resorcie rodziny i polityki społecznej, powołując się na obowiązujące w tej sprawie przepisy. W swojej odpowiedzi zaznaczył, że prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego ulega zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez uprawnionego pracy.

Wiceminister wskazał również, powołując się na przepisy ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, że biorąc pod uwagę przesłankę do zawieszenia świadczenia, bez względu na wysokość osiąganego przychodu, nie ma znaczenia stosunek prawny, na podstawie którego świadczeniobiorca wykonuje pracę w tych jednostkach (tj. może być to zarówno stosunek pracy, jak i stosunek cywilnoprawny). 

Dotyczy to sytuacji, w której praca wykonywana przez świadczeniobiorcę jest pracą, której charakter (istota) odpowiada pracom nauczycieli.

„W świetle ustawy o nsk, jak i systemu prawa, użytego w tym przepisie pojęcia „praca” nie można utożsamiać z pracą podejmowaną na podstawie konkretnego stosunku prawnego” – zaznaczył Sebastian Gajewski

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym nauczycielskie świadczenie kompensacyjne podlega zawieszeniu w przypadku powrotu do wykonywania zawodu nauczyciela, tj. podjęcia pracy w jednostkach tylko w charakterze nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego.

„Zawieszenia nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego nie powoduje natomiast, w ocenie sądów powszechnych, podjęcie pracy w jednostkach, o których mowa w Karcie Nauczyciela na stanowisku innym niż nauczycielskie, niewymagającym kwalifikacji pedagogicznych” – wskazał Gajewski 

Wedle przepisów ustawy nie można uznać, że każdy rodzaj zatrudnienia w jednostce oświatowej skutkuje zawieszeniem świadczenia, ponieważ ustawa tego wyraźnie nie stanowi. Kluczowa w tym przypadku jest więc wykładnia systemowa i funkcjonalna, która wskazuje, że nauczycielskie świadczenie kompensacyjne jest formą rekompensaty za rezygnację z pracy w charakterze nauczyciela, a nie za odejście z rynku pracy w ogóle.

„Nie można zatem rozszerzać zakazu zatrudnienia na stanowiska niezwiązane z działalnością pedagogiczną, ponieważ prowadziłoby to do ograniczania praw uprawnionych w sposób nieuzasadniony celem ustawy” – argumentuje wiceminister

W ocenie Sebastiana Gajewskiego to ZUS dysponuje odpowiednim zapleczem fachowym, aby dokonywać prawidłowej wykładni przepisów ustawy o nsk. 

mo/