Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt rozporządzenia w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2027. Resort proponuje, by nowe przepisy weszły w życie 31 lipca 2026 roku. 

Zgodnie z projektem podział łącznej kwoty potrzeb oświatowych na 2027 rok będzie odbywał się na podstawie mechanizmu algorytmicznego. Z kolei kwota potrzeb oświatowych będzie uzależniona od liczby uczniów przeliczeniowych otrzymanej przez zastosowanie zróżnicowanych wag i wskaźników dla wybranych kategorii uczniów, słuchaczy, wychowanków i dzieci, określonych typów szkół i rodzajów placówek oraz wskaźnika korygującego uwzględniającego etapy rozwoju zawodowego nauczycieli.

Zmianą w dotychczasowym mechanizmie będzie wyodrębnienie z łącznej kwoty potrzeb oświatowych nowego komponentu przeznaczonego na dofinansowanie funkcjonowania branżowych centrów umiejętności i jego bezpośrednim przypisaniu do jednostek samorządu terytorialnego.

„Projektowane rozwiązanie wprowadza dodatkowy, wyodrębniony mechanizm dofinansowania funkcjonowania branżowych centrów umiejętności, niezależny od dotychczasowego wsparcia naliczanego na uczestnika branżowego szkolenia zawodowego” – zaznaczono w uzasadnieniu do projektu rozporządzenia. 

Jak wskazano w projekcie, ostateczna kwota potrzeb oświatowych dla danej jednostki samorządu terytorialnego będzie stanowić sumę części obliczonej przy zastosowaniu standardu finansowego A oraz części przeznaczonej na dofinansowanie funkcjonowania branżowych centrów umiejętności, stanowiącej iloczyn liczby BCU dla których dany samorząd jest organem rejestrującym oraz kwoty 1 mln zł. 

Zgodnie z algorytmem podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych w roku 2027 szacuje się, że finansowy standard A wyniesie około 10 252 zł. W stosunku do roku 2026, w którym finansowy standard A wynosił 9 717 zł, wzrośnie on o około 535 zł, tj. o 5,5 proc. 

„Proponuje się wprowadzenie dofinansowania funkcjonowania BCU poza obecnym systemem wag, tak aby standard finansowy A nie obejmował tego dofinansowania. Oznacza to wyłączenie z łącznej kwoty potrzeb oświatowych środków przeznaczonych na dofinansowanie funkcjonowania BCU, a następnie podział pozostałej kwoty przez liczbę uczniów przeliczeniowych” – wskazano. 

W projekcie zaproponowano też wprowadzenie lub rezygnację ze wskaźników zwiększających i zmniejszających w zakresie liczby uczniów w szkołach i przedszkolach. Propozycja dotyczy zmniejszenia o 5 proc. liczbę uczniów liceów ogólnokształcących; zwiększenie o 3 proc. liczbę uczniów szkoły branżowej I stopnia oraz zwiększenie o 25 proc. liczbę uczniów szkoły branżowej II stopnia. 

„W związku z nasilającym się niżem demograficznym, który w coraz większym stopniu oddziałuje na placówki wychowania przedszkolnego, oraz na podstawie przeprowadzonych symulacji liczby dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym na rok 2027, jest zasadne zastosowanie mechanizmu pomniejszającego obecną liczbę dzieci uwzględnianą przy naliczaniu wybranych wag algorytmu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych” – argumentuje MEN. 

Wskaźnik zmniejszający dla wychowania przedszkolnego będzie miał zastosowanie do poszczególnych wag i wyniesie: 

- 3 proc. dla miast na prawach powiatu do 150 tys. mieszkańców

- 4,5 proc. dla gmin miejskich powyżej 10 tys. mieszkańców oraz gmin miejsko-wiejskich powyżej 35 tys. mieszkańców

- 8 proc. dla pozostałych gmin

Projekt rozporządzenia zakłada też wprowadzenie nowej wagi dla uczniów oddziału specjalnego w podmiocie leczniczym, zorganizowanego wyłącznie dla dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie sądu rodzinnego o zastosowaniu środka leczniczego albo postanowienie o zastosowaniu środka tymczasowego w postaci tymczasowego umieszczenia w zakładzie leczniczym.

Terminem uwzględnianym danych do podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych będzie 15 czerwca 2026 roku. 

MEN zaproponowało również dostosowanie poziomu finansowania uczniów oddziałów o profilu mundurowym w roku 2027, tak aby uwzględniało ono faktyczny zakres realizowanego kształcenia obejmującego kolejne klasy tych oddziałów. Proponuje się zwiększenie wagi z wartości 0,035 do wartości 0,04.

Projekt zakłada też uwzględnienie zmian wprowadzonych nowelizacją Karty nauczyciela. Środki na sfinansowanie wzrostu wysokości oraz rozszerzenia prawa do odpraw w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne mają być od tej pory uwzględnione w kwocie potrzeb oświatowych. 

Jedna z zaproponowanych zmian dotyczy również sposobu liczenia wskaźnika zamożności.

„Proponuje się zmianę sposobu wyliczania wskaźnika zamożności jednostek samorządu terytorialnego, o którym mowa w ust. 11 i 12 w załączniku do rozporządzenia wykorzystywanych do naliczenia środków w ramach wag P1 – P3, poprzez zastąpienie przeliczeniowej liczby mieszkańców rzeczywistą liczbą mieszkańców” – czytamy w uzasadnieniu do projektu. 

W przypadku podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych na 2027 r. do obliczenia wskaźnika zamożności zostanie przyjęta liczba mieszkańców według stanu na dzień 31 grudnia 2025 r.

mo/