CIVEX to jedna z sześciu stałych komisji tematycznych działających w ramach Europejskiego Komitetu Regionów – instytucji Unii Europejskiej, skupiającej przedstawicieli władz samorządowych z wszystkich krajów członkowskich. W seminarium zorganizowanym przez CIVEX w Elblągu udział biorą przedstawiciele UE, europarlamentarzyści i samorządowcy.

Marszałek województwa warmińsko-mazurskiego Marcin Kuchciński podczas briefingu powiedział, że chce zwrócić uwagę gości na wyzwania, z jakimi mierzą się samorządowcy z Warmii i Mazur po agresji Rosji na Ukrainę. Poinformował też w czwartek uczestnicy spotkania pojechali na przejście graniczne z obwodem królewieckim w Grzechotkach, a także spotkali się z burmistrzem przygranicznego Braniewa, który mówił m.in. o tym, jak wyludnia się jego miasto.

W ciągu ostatnich czterech lat ludność Braniewa zmniejszyła się z 18 tys. do 14  tys. mieszkańców. 

„Zmniejszanie się populacji, to mniejsze wpływy z podatków, a co za tym idzie mniejsze wydatki na ochronę zdrowia czy oświatę. Samorządowcy z Warmii i Mazur zwracają uwagę jak wojna i embargo nałożone na Rosję wpłynęły na gospodarkę regionu. Wymiana z Rosją zanikła, utracono także środki z programów granicznych Interreg, który tylko w części zostały zrekompensowane” - dodał marszałek Kuchciński.

Marszałek zwrócił też uwagę, że brak poczucia bezpieczeństwa sprawia, iż trudniej jest ściągnąć inwestorów, w tym zagranicznych, którzy chcieliby ulokować w regionie środki. Dodał, że w trudniejszych warunkach działają też przedsiębiorcy z branży turystycznej. Zauważył przy tym, że bezpieczeństwo w przygranicznych regionach, to także gwarancja bezpieczeństwa całej Unii Europejskiej.

Z informacji marszałka wynika, że przedstawiciele np. Hiszpanii czy Włoch z niedowierzaniem oglądają negatywne skutki wojny w regionach graniczących z obwodem królewieckim. „Organizacja wyjazdów studyjnych dla samorządowców z tamtych krajów pozwala im poznać nasze realia” - dodał.

Z kolei poseł do Parlamentu Europejskiego Jacek Protas podkreślił, że Komisja Europejska rozumie wyzwania, przed którymi stoją przygraniczne regiony. 

„Pierwszym efektem są decyzje z przeglądu śródokresowego, gdzie rejony przygraniczne będą mogły korzystać z dodatkowych preferencji. Znalazły się dodatkowe pieniądze na wzmocnienie granicy z Rosją i Białorusią. Tarcza Wschód stała się elementem strategicznego planu obronnego UE. Program SAFE daje możliwość dofinansowania projektów militarnych na kwotę 44 mld euro” - podkreślił Protas.

Dodał, że samorządowcy z terenów graniczących z Rosją i Białorusią oczekują też unijnych środków na wzmocnienie infrastruktury, tak aby regiony przygraniczne były konkurencyjne wobec tych położonych bliżej zachodniej granicy Polski. Podkreśliłm.in., że potrzebne są instrumenty „gwarantujące zwiększenie poziomu pomocy publicznej z 50 do 75 proc.” „Chcemy, by przeznaczone były dodatkowe środki na działania społeczne. W Europie funkcjonuje termin „prawo do pozostania”, według którego mieszkańcom trzeba stworzyć podobne warunki do życia obowiązujące w całej Unii Europejskiej” - mówił. Zwrócił też uwagę na zadania dual use, czyli mające podwójne wykorzystanie w czasie pokoju i zagrożenia.

Prezydent Elbląga Michał Missan z kolei zaznaczył, że Elbląg jest oddalony od obwodu królewieckiego tylko o 50 kilometrów. Dodał, że obecnie miasto realizuje projekt rozbudowy portu morskiego, który wzmocni potencjał gospodarczy. „Gdyby nie było tej inwestycji, to przedsiębiorcy by się nie pojawiali” - zaznaczył.

Przypomniał, że w listopadzie ub. roku Komisja Europejska zgodziła się, by inwestycje w porcie w Elblągu były realizowane z funduszy UE. Chodzi o 200 mln zł z programu regionalnego „Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur na lata 2021-27” - zaznaczył.

CIVEX to Komisja Obywatelstwa, Sprawowania Rządów, Spraw Instytucjonalnych i Zewnętrznych (ang. Commission for Citizenship, Governance, Institutional and External Affairs). (PAP)

ali/ ugw/