Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (II OSK 1480/23) dotyczył odmowy wydania skarżącemu skróconego odpisu aktu urodzenia osoby trzeciej, który był mu niezbędny do przeprowadzenia przyszłego postępowania spadkowego. Wojewoda oraz WSA uznały, że sam zamiar zainicjowania sprawy o stwierdzenie nabycia spadku nie stanowi aktualnego interesu prawnego. 

NSA uchylił te rozstrzygnięcia, wskazując, że odpis aktu stanu cywilnego wydaje się osobie, której ten akt dotyczy, ale również osobie, która wykaże w tym interes prawny. Zdaniem sądu taki interes prawny będzie posiadała osoba, która powołuje się na potrzebę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, legitymuje się testamentem, a uzyskanie aktu stanu cywilnego jest konieczne w kontekście art. 932 Kodeksu cywilnego, który określa zasady dziedziczenia w przypadku braku zstępnych spadkodawcy. 

W ocenie NSA organy uprawnione do wydania odpisu aktu stanu cywilnego nie powinny oczekiwać od takiej osoby, że przedłoży wezwanie wystosowane przez sąd spadku lub notariusza, ponieważ narusza to słuszny interes strony oraz interes publiczny.

mp/