Zasady stosowania przepisów z zakresu ochrony danych osobowych w kontekście rekrutacji do przedszkoli przypomniano w styczniowym Biuletynie Urzędu Ochrony Danych Osobowych.  

„Przepisy ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe nie dają podstaw prawnych do pozyskiwania numerów PESEL rodziców dzieci na etapie rekrutacji do publicznych przedszkoli czy szkół. Jej artykuły 150 i 151 wprost wskazują, jakie dane osobowe ma zawierać wniosek o przyjęcie do takiej placówki. Nie ma wśród nich numeru PESEL rodziców (w odróżnieniu od numeru PESEL kandydata, czyli dziecka)” – wskazano w wyjaśnieniach UODO. 

Oznacza to, że organy prowadzące publiczne przedszkola i inne placówki oświatowe określając wzory wniosku lub zgłoszenia, o których mowa w art. 150 i 151, nie mogą wykraczać poza to, co zostało uregulowane w przepisach.

„Organ prowadzący daną placówkę nie może zmieniać zakresu wymienionych w nich danych oraz celu, dla którego są one pozyskiwane. Takie działanie naruszałoby nie tylko powołane przepisy, ale także zasady, o których mowa w art. 5 RODO (m.in. legalizmu, proporcjonalności i minimalizacji)” – wskazano. 

Podkreślono również, że ustawodawca w sytuacji, gdy uznaje konieczność podania numeru PESEL, ustanawia przepisy, które wprost nakładają obowiązek jego podania. Chodzi m.in. o art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że tytuł wykonawczy ma zawierać numer PESEL. 

„Zatem dopiero niewywiązanie się z obowiązku uiszczenia należności za wyżywienie dziecka w placówce rozpoczęłoby bieg nowej procedury, prowadzonej zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. I to na tym etapie legalne byłoby przetwarzanie (w tym pozyskiwanie) numeru PESEL, który – zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – musi być zamieszczony w wystawionym tytule wykonawczym. Przepis ten jest zatem przesłanką legalizującą proces przetwarzania danych osobowych w odniesieniu do danych zawartych w wystawionym tytule wykonawczym” – wyjaśniono. 

Zaznaczono również, że w przypadku, gdy pojawi się problem w pozyskaniu numeru PESEL bezpośrednio od rodziców zalegających z opłatami, przepisy ustawy o ewidencji ludności pozwalają na otrzymanie tych danych na drodze administracyjnej. 

„Dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań udostępnia się m.in. organom administracji publicznej, sądom i prokuraturze (art. 46 ust. 1 pkt 1), a także państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym oraz innym podmiotom – w zakresie niezbędnym do realizacji zadań publicznych określonych w odrębnych przepisach (art. 46 ust. 1 pkt 5)” – wskazano. 

UODO przypomniał, że zgodnie z RODO przetwarzanie, w tym pozyskiwanie, danych osobowych musi się odbywać zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą, dane muszą być zbierane w konkretnych, wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach i nieprzetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami oraz być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane.

mr/