Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolskich skierowało do Ministerstwa Klimatu i Środowiska wniosek o podjęcie prac legislacyjnych dotyczących nowelizacji przepisów regulujących realizację Programów Ochrony Powietrza.

„Obecny model realizacji POP przenosi na gminy nadmierne obowiązki organizacyjne, finansowe i kadrowe, nieproporcjonalne do ich ustawowych kompetencji i realnych możliwości” – wskazał przewodniczący SGiPW Jacek Gursz. „W konsekwencji gminy ponoszą odpowiedzialność za realizację celów, na które nie mają pełnego wpływu ani wystarczających narzędzi” – dodał.

Samorządowcy oczekują pilnej korekty przepisów, polegających m.in. na przejęciu części zadań przez administrację rządową np. w zakresie kontroli, koordynacji i obsługi programów wsparcia. Rozwiązaniem proponowanym przez SGiPW jest też realizacja programu w formule zadań zleconych wraz z pełnym finansowaniem.

Według SGiPW niezbędne jest też „zapewnienie trwałego i adekwatnego finansowania działań wynikających z POP w tym finansowania kosztów kadrowych, organizacyjnych i technicznych po stronie gmin, a nie wyłącznie finansowania inwestycji mieszkańców”. Przedstawiciele wielkopolskich samorządów oczekują również urealnienia zakresu obowiązków nakładanych na gminy poprzez powiązanie ich z faktycznymi możliwościami organizacyjnymi JST.

„Powietrze nie zna granic administracyjnych, dlatego podejmowane działania, w tym kontrole, inwestycje, inwentaryzacja, powinny być realizowane w tym samym standardzie, na obszarze całego kraju. Dlatego koniecznym jest większe wsparcie administracji rządowej w tym zakresie” – podkreślił Gursz.

Zdaniem samorządowców konieczne jest również „zwiększenie wsparcia dla budynków komunalnych które w wielu gminach wymagają kompleksowej termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła, a obecnie nie są objęte wystarczającymi instrumentami wsparcia”. 

Wśród postulatów wskazano na potrzebę stworzenia skutecznych, dostępnych instrumentów dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym. Szczególnie chodzi o programy z prefinansowaniem inwestycji i niewymagające wkładu własnego, które nie będą się wiązały z ponoszeniem ryzyka finansowego przez beneficjentów i gminy.

Jak podkreślono w piśmie, zgodnie ustawą – Prawo ochrony środowiska, gminy zobowiązane są do realizacji działań określonych w programach ochrony powietrza. Natomiast w praktyce zakres tych działań, określany w POP, znacząco wykracza poza standardowe zadania własne gmin, obejmując m.in.: rozbudowane i masowe działania kontrolne, prowadzenie wyspecjalizowanego doradztwa energetycznego, organizację i finansowanie programów wsparcia inwestycyjnego, pracę z osobami dotkniętymi ubóstwem energetycznym oraz rozległą sprawozdawczość i inwentaryzację źródeł emisji.

SGiPW deklaruje również gotowość do udziału w pracach legislacyjnych, zespołach roboczych oraz konsultacjach zmierzających do wypracowania nowych rozwiązań.

mr/