Szprotawa: Park Słowiański w projekcie ochrony bioróżnorodności

„Jest w pobliżu miasta takie miejsce, które posiada coś z dobroczynności przyrody. Odnajdziemy je idąc kwadrans w dół Bobru. Nazywa się klasztornym gąszczem. Śpiewają tam zięby, kosy i słowiki. Jest tam też wzniesienie porośnięte przez wysokie świerki, a pod nim aż po rzekę rozciąga się niski las. Połyskujący Bóbr płynie tu wartko w wąskiej rynnie i jest ostoją dla różnego ptactwa wodnego. Wygląda tu ładniej niż gdziekolwiek indziej.” W tej romantycznej scenerii główny bohater powieści Heinricha Laubego młody mistrz murarski Schatten spotyka się po raz pierwszy z ukochaną Dorel Lamprecht. 

Lokalizacja Parku Słowiańskiego w Szprotawie: https://maps.app.goo.gl/HeNhnxmM6m8nSV3D8 

Położony w pradolinie Bobru „Park Słowiański” w Szprotawie (hist. Nonnenbusch) pod względem przyrodniczym jest reliktem naturalnego grądu, którego krajobraz kształtowały wylewy rzeki i gospodarka człowieka. Jego walory przyrodniczo-krajobrazowe zostały docenione pod koniec XIX wieku, kiedy Towarzystwo Upiększania Miasta przystąpiło do budowy kładki przez Bóbr, wytyczania promenad spacerowych i realizacji różnego rodzaju zabiegów ogrodniczych.

Niewykluczone, że działo się to właśnie pod wpływem powieści autorstwa urodzonego w Szprotawie poety i dramaturga H.Laubego pt. „Schatten Wilhelm”, w której ów park pojawia się jako miejsce o atrakcyjności i dobroczynności przyrody. Bliskie związki Laubego z księciem Pücklerem – założycielem słynnego Parku Mużakowskiego, który zresztą na zaproszenie poety gościł w Szprotawie, także zdają się to potwierdzać.

Jeszcze w XIX wieku obserwacje florystyczne prowadził w parku urodzony w Szprotawie światowej sławy botanik Heinrich Goeppert – założyciel i dyrektor Ogrodu Botanicznego we Wrocławiu, a także inni przyrodnicy. W parku zarejestrowano rzadkie gatunki flory, co utrwaliła literatura naukowa w XIX i XX wieku. W latach 20. XX wieku park zyskał formalną rangę obszaru ochrony przyrody – wylicza Maciej Boryna ze szprotawskiego magistratu. 

Park stanowi przyrodniczo cenny obszar w żyznej i wyjątkowo szerokiej w tym miejscu pradolinie Bobru. Poza swoim naturalnym potencjałem zachował liczące ponad 100 lat pamiątki sztuki ogrodowej oraz stanowi istotny element miejscowego krajobrazu przyrodniczego i kulturowego Szprotawy. Od co najmniej XIX wieku zajmuje ważne miejsce w świadomości mieszkańców i badaczy przyrody. Pełni wiele funkcji, tj.: krajobrazową, klimatyczną, ochrony przyrody i zabytków, rekreacyjną, wypoczynkową, sportową, turystyczną, edukacyjną, społeczną, naukowo-badawczą. 

Na obecnym etapie przeprowadzona została inwentaryzacja przyrodnicza oraz kwerenda archiwalna, które następnie posłużą do wypracowania propozycji działań projektowych. Projekt ma zostać zrealizowany do końca br. 
Zobacz opracowanie o Parku Słowiańskim w Szprotawie: https://archive.org/details/charakterystyka-kulturowo-przyrodnicza-i-historyczna-parku-slowianskiego-w-szprotawie-do-1945-roku 

Przedsięwzięcie stanowi działanie FELB.02.14 Ochrona przyrody – IIT, obejmujące projekty w zakresie tworzenia centrów ochrony różnorodności biologicznej na obszarach chronionego krajobrazu oraz obszarach miejskich i pozamiejskich w oparciu o gatunki rodzime np. banki genowe, parki miejskie, ogrody botaniczne, ekoparki, a także projekty służące edukacji i informacji w zakresie ochrony przyrody i różnorodności biologicznej, również jako element powyższych projektów – wsparcie dla projektów wpisujących się w cele strategii terytorialnych. 

Biuro Turystyki i Edukacji Regionalnej
UM w Szprotawie