W wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowano informację o projekowanych zmianach w ustawie o samorządzie gminnym, które przygotowuje minister Michał Cieślak. Regulacja ma umożliwić zawieranie porumienień przez związek międzygminny. W większości przypadków porozumienia dotyczyć będą realizacji takich zadań jak m.in. gospodarowanie odpadami komunalnymi, transport publiczny.

Obecne przepisy nie pozwalają związkowi międzygminnemu na zawieranie porozumień z gminami, które nie są członkami związku. Z kolei przystąpienie gminy do związku międzygminnego jest procedurą długotrwałą, wymaga zmiany statutu związku, uzgodnienia zmiany statutu  z wojewodą, podjęcia uchwał przez rady gmin uczestniczących w związku oraz gminy aspirującej do związku, ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym, wreszcie - wpisu w rejestrze związków międzygminnych. Jednocześnie przystąpienie gminy do związku międzygminnego nakłada długotrwałe i nieokreślone w czasie zobowiązania na gminę, z których nie będzie się mogła uwolnić inaczej niż przez wystąpienie ze związku. Wreszcie wystąpienie gminy ze związku wymaga przeprowadzenia analogicznej „odwróconej” procedury.

„Z powyższych względów często zdarza się, że małe gminy nie są zainteresowane przystępowaniem do związku międzygminnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy chciałyby jedynie przejściowo powierzyć związkowi określone zadania, a nie wiązać się z nim na czas nieokreślony w oparciu o twardy stosunek członkostwa  w związku” – czytamy w uzasadnieniu projektowanych zmian.

Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym pozostawia gminie dwie rozłączne możliwości: albo zawarcie porozumienia międzygminnego z inną gminą (a i to wtedy tylko, gdy ta druga gmina nie jest już członkiem związku), albo przystąpienie do związku międzygminnego.

Zdaniem autorów projektowanych rozwiązań jest to nieuzasadnione i zbyt rygorystyczne, ponieważ tam gdzie utworzono związek międzygminny gminy sąsiednie zmuszone są do przystąpienia do takiego związku w celu przekazania mu zadań publicznych, albo do samodzielnej realizacji tych zadań publicznych. Brakuje natomiast rozwiązania pośredniego.

W ocenie projektodawcy zmiana przepisów w tym zakresie otworzyłaby możliwość zawierania porozumień przez związki międzygminne z gminami nie będącymi członkami takiego związku nie tylko bez uszczerbku dla systemu samorządu terytorialnego w Polsce, ale wręcz z korzyścią dla jakości realizowania zadań publicznych.

mp/