11 listopada - Święto Niepodległości (dokumentacja) - może się przyda do tekstu historycznego
09.11.2005
11 listopada przypada w Polsce Święto Niepodległości. Upamiętnia ono odzyskanie przez Polskę niepodległości po latach zaborów w 1918 roku i jednocześnie zawieszenie broni w I wojnie światowej na froncie zachodnim, które było świętem całej ówczesnej Europy.
11 listopada 1918 r. zbiegły się dwa wydarzenia, decydujące o odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Tego dnia utworzona rok wcześniej zależna od zaborców Rada Regencyjna przekazała władzę wojskową w Polsce Józefowi Piłsudskiemu, który poprzedniego dnia przybył do Warszawy po uwolnieniu z więzienia w Magdeburgu. Trzy dni później Rada Regencyjna postanowiła się rozwiązać i całą władzę w państwie przekazała Piłsudskiemu.
11 listopada jest także przełomowym momentem w dziejach całej Europy. Wtedy właśnie podpisany został w Compiegne pod Paryżem rozejm kończący I wojnę światową.
"Data 11 listopada symbolizuje z jednej strony moment powstawania suwerennych władz polskich uosabianych przez Piłsudskiego, a z drugiej - pokój w Europie Zachodniej, świętowany wówczas we wszystkich krajach europejskich" - powiedział PAP historyk prof. Paweł Wieczorkiewicz.
Podkreślił, że przyczyną przekazania władzy Józefowi Piłsudskiemu był strach ówczesnych konserwatystów z Rady Regencyjnej przed rozlaniem się w Polsce fali rewolucji rosyjskiej. "Piłsudski miał niemal wówczas nieograniczony autorytet u polityków socjalistycznych. Politycy konserwatywni liczyli więc na to, że najskuteczniej położy tamę bolszewizacji Polski" - dodał prof. Wieczorkiewicz.
Równocześnie z przejęciem władzy wojskowej przez Piłsudskiego rozpoczęło się w Warszawie rozbrajanie Niemców, a na ulicach polskich miast panował nastrój patriotycznej gorączki.
"11 listopada, w historycznym dniu zawieszenia broni, wyszedłem rano na miasto, ulica miała wygląd jakiś zupełnie inny niż zwykle: ludzie poruszali się szybko, każdy patrzył z ciekawością naokoło, każdy czegoś wyczekiwał, zawiązywały się rozmowy między ludźmi nieznajomymi. Niemców spotykało się niewielu i nie mieli już tak butnych min jak poprzednio, większość z nich miała już na mundurach czerwone rewolucyjne kokardki, dyscyplina rozluźniła się, widziało się i czuło się już zupełną dezorganizację tej karnej armii" - wspominał jeden z świadków wydarzeń w stolicy na łamach książki "Warszawa w pamiętnikach I wojny światowej"
Dzień 11 listopada ustanowiono świętem narodowym ustawą z kwietnia 1937 roku.
W latach 1939 -1944 podczas okupacji hitlerowskiej oficjalne lub jawne świętowanie było niemożliwe. W roku 1945 władze komunistyczne świętem państwowym uczyniły dzień 22 lipca. W okresie PRL święto niepodległości zostało zakazane. Jakiekolwiek próby kultywowania obchodów dnia 11 listopada groziły surowymi represjami ze strony władz.
Święto Niepodległości 11 listopada przywrócono ustawą Sejmu wybranego w czerwcu 1989 roku.
11 listopada - Święto Niepodległości (dokumentacja) - może się przyda do tekstu historycznego
09.11.2005
11 listopada przypada w Polsce Święto Niepodległości. Upamiętnia ono odzyskanie przez Polskę niepodległości po latach zaborów w 1918 roku i jednocześnie zawieszenie broni w I wojnie światowej na froncie zachodnim, które było świętem całej ówczesnej Europy.
11 listopada 1918 r. zbiegły się dwa wydarzenia, decydujące o odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Tego dnia utworzona rok wcześniej zależna od zaborców Rada Regencyjna przekazała władzę wojskową w Polsce Józefowi Piłsudskiemu, który poprzedniego dnia przybył do Warszawy po uwolnieniu z więzienia w Magdeburgu. Trzy dni później Rada Regencyjna postanowiła się rozwiązać i całą władzę w państwie przekazała Piłsudskiemu.
11 listopada jest także przełomowym momentem w dziejach całej Europy. Wtedy właśnie podpisany został w Compiegne pod Paryżem rozejm kończący I wojnę światową.
"Data 11 listopada symbolizuje z jednej strony moment powstawania suwerennych władz polskich uosabianych przez Piłsudskiego, a z drugiej - pokój w Europie Zachodniej, świętowany wówczas we wszystkich krajach europejskich" - powiedział PAP historyk prof. Paweł Wieczorkiewicz.
Podkreślił, że przyczyną przekazania władzy Józefowi Piłsudskiemu był strach ówczesnych konserwatystów z Rady Regencyjnej przed rozlaniem się w Polsce fali rewolucji rosyjskiej. "Piłsudski miał niemal wówczas nieograniczony autorytet u polityków socjalistycznych. Politycy konserwatywni liczyli więc na to, że najskuteczniej położy tamę bolszewizacji Polski" - dodał prof. Wieczorkiewicz.
Równocześnie z przejęciem władzy wojskowej przez Piłsudskiego rozpoczęło się w Warszawie rozbrajanie Niemców, a na ulicach polskich miast panował nastrój patriotycznej gorączki.
"11 listopada, w historycznym dniu zawieszenia broni, wyszedłem rano na miasto, ulica miała wygląd jakiś zupełnie inny niż zwykle: ludzie poruszali się szybko, każdy patrzył z ciekawością naokoło, każdy czegoś wyczekiwał, zawiązywały się rozmowy między ludźmi nieznajomymi. Niemców spotykało się niewielu i nie mieli już tak butnych min jak poprzednio, większość z nich miała już na mundurach czerwone rewolucyjne kokardki, dyscyplina rozluźniła się, widziało się i czuło się już zupełną dezorganizację tej karnej armii" - wspominał jeden z świadków wydarzeń w stolicy na łamach książki "Warszawa w pamiętnikach I wojny światowej"
Dzień 11 listopada ustanowiono świętem narodowym ustawą z kwietnia 1937 roku.
W latach 1939 -1944 podczas okupacji hitlerowskiej oficjalne lub jawne świętowanie było niemożliwe. W roku 1945 władze komunistyczne świętem państwowym uczyniły dzień 22 lipca. W okresie PRL święto niepodległości zostało zakazane. Jakiekolwiek próby kultywowania obchodów dnia 11 listopada groziły surowymi represjami ze strony władz.
Święto Niepodległości 11 listopada przywrócono ustawą Sejmu wybranego w czerwcu 1989 roku.
Zapisz się na newsletter
Nie przeocz tego, co najważniejsze – zapraszamy do bezpłatnej subskrypcji newslettera, wysyłanego od poniedziałku do piątku przez redakcję Serwisu Samorządowego PAP. Łatwy przegląd informacji i bezpośredni dostęp do strony samorzad.pap.pl.