Wszystkie programy mają być realizowane w latach 2026–2030, przy czym ostateczny termin podpisywania umów wyznaczono na 31 grudnia 2029 r.. W każdym przewidziano konieczność osiągnięcia co najmniej 30-procentowej redukcji zapotrzebowania na energię pierwotną, co musi zostać potwierdzone w obowiązkowych audytach energetycznych ex-ante oraz ex-post. Beneficjenci są bezwzględnie zobowiązani do przestrzegania zasady DNSH (niewyrządzania znaczącej szkody środowisku) oraz do zachowania 5-letniego okresu trwałości przedsięwzięcia. Wszystkie programy wprowadzają rygorystyczny zakaz wspierania źródeł ciepła na paliwa kopalne.

Termomodernizacja szkół

I tak na program poprawy efektywności energetycznej budynków szkół, przedszkoli i placówek oświatowych poprzez kompleksowe modernizacje, wykorzystanie OZE oraz formułę ESCO/EPC przewidziano łącznie 2 mld zł, z czego do 1,8 mld zł przeznaczono na dotacje, a do 200 mln zł na pożyczki.

Jak wynika z przedstawionych przez NFOŚiGW w celu konsultacji założeń programu, podstawowa dotacja ma wynosić do 49 proc. kosztów kwalifikowanych. Przewidziano również możliwość podwyższenia dotacji do 85 proc. dla inwestycji z wysoką punktacją lub tych likwidujących źródła ciepła na paliwa kopalne. Dodatkowo pożyczka może uzupełniać finansowanie do 85 proc. (lub 100 proc. w formule ESCO/EPC lub przy likwidacji paliw kopalnych). Program zakłada limit kosztów jednostkowych w wysokości 2 000 zł/m² (nie dotyczy formuły ESCO/EPC).

Termomodernizacja szpitali

Na fundusz dedykowany poprawie sprawności energetycznej szpitali poprzez głęboką termomodernizację, rozwój zielonej infrastruktury oraz wdrażanie rozwiązań OZE zarezerwowano miliard złotych, z czego pula 900 mln zł trafi na dotacje, a 100 mln zł zasili instrumenty pożyczkowe. Zgodnie z wytycznymi, beneficjenci mogą uzyskać dofinansowanie bezzwrotne w wysokości do 49 proc. wydatków, z opcją wzrostu do poziomu 85 proc. w przypadku uzyskania wysokiej punktacji w rankingu konkursowym.

Finansowanie zwrotne, oprocentowane na poziomie 1 proc. w skali roku, może uzupełnić budżet projektu do 85 proc. kosztów, a przy zastosowaniu modelu ESCO/EPC dopuszczalne jest pokrycie całości nakładów.

W programie określono maksymalny pułap wydatków na poziomie 2 500 zł/m², który nie obowiązuje jednak przy inwestycjach realizowanych w formule ESCO/EPC, wymaganej od placówek powyżej I stopnia zabezpieczenia.

Termomodernizacja mieszkalnych budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich

Ostatni z nowych programów jest dedykowany modernizacji wiejskich budynków wielorodzinnych, w szczególności tych związanych z dawnymi gospodarstwami rolnymi Skarbu Państwa oraz rolniczymi spółdzielniami produkcyjnymi.

Dysponuje on środkami w wysokości 500 mln zł, przyznawanymi wyłącznie w formie dotacji. Intensywność wsparcia przewidziana w tym programie sięga 100 proc. kosztów kwalifikowanych, przy czym koszt jednostkowy nie może przekroczyć progu 2 000 zł/m².

Bezwzględnym wymogiem jest eliminacja nieefektywnych instalacji grzewczych na stałe paliwa kopalne, a docelowo budynek musi zostać całkowicie pozbawiony źródeł tego typu, w tym również urządzeń indywidualnych.

NFOŚiGW do 28.01.2026 r. prowadzi konsultacje założeń wszystkich programów. Materiały do konsultacji są dostępne pod TYM ADRESEM.

W dniach 19 i 20 stycznia o godzinie 10.00 fundusz organizuje również webinaria poświęcone dwóm pierwszym programom (LINK do spotkania na temat programu termomodernizacji szkół; LINK do spotkania poświęconego programowi termomodernizacji szpitali).

mam/