Wskazówki udzielone przez MEN są reakcją na interpelację Iwony Kozłowskiej i Anny Wojciechowskiej. Posłanki zwróciły uwagę, że „przy obecnym stanie finansów publicznych i rosnących kosztach funkcjonowania szkół, budżety samorządów w wielu przypadkach nie spinają się”.

W odpowiedzi wiceminister edukacji Henryk Kiepura przekazał, że MEN przygotowało rozwiązania, które mogą stanowić wsparcie dla samorządów borykających się z coraz mniejszą liczbą uczniów.

Wiceminister przypomniał, że do Marszałka Sejmu trafił już projekt nowelizacji prawa oświatowego, w którym proponuje się samorządom „pulę elastycznych rozwiązań” zamiast likwidacji szkoły.

„Pozostawienie kształcenia małych dzieci blisko domu (klasy I-III), konsolidacja kształcenia uczniów klas IV-VII w szkołach dobrze wyposażonych i dających możliwość zatrudnienia nauczycieli na całe etaty, wykorzystanie nieużywanych części budynku szkoły na potrzeby np. seniorów czy opieki żłobkowej” – wymienił Henryk Kiepura.

Ponadto projekt zawiera: deregulację procedur związanych z funkcjonowaniem oświaty samorządowej, doprecyzowanie przepisów regulujących funkcję opiekuńczą szkoły, w zakresie opieki świetlicowej i zapewniania żywienia w szkole, wprowadzenie rozwiązań mających na celu ochronę praw rodziców i uczniów, zwiększenie transparentności i udziału społeczności lokalnej w decyzjach o funkcjonowaniu szkół publicznych i niepublicznych. 

Wiceminister dodał, że samorządy co roku mogą ubiegać się też o dodatkowe środki z rezerwy ogólnej i celowej m.in. na realizację zadań oświatowych. O dodatkowe środki samorządowcy mogą wnioskować za pośrednictwem wojewody.

Dodatkowo Kiepura przypomniał o ustanowionych programach inwestycyjnych. Przypomniał, że w ubiegłym roku szkoły mogły skorzystać z takich programów jak „Mała szkoła” i „Mała szkoła na BIS”, które miały utrzymać funkcjonowanie małych szkół w obliczu zmian demograficznych. Przypomniał, że w ramach programów samorządy mogły uzyskać dotację na budowę, dostosowanie i zakup wyposażenia do szkół.

Oba programy zakończyły się w ubiegłym roku. Mimo to wiceszef resortu nie wykluczył kolejnych programów skierowanych do gmin utrzymujących małe szkoły.

„W odniesieniu do innych programów dotacyjnych ustanowionych przez Ministra Edukacji, w przypadku uruchomienia nowych – wszelkie informacje dotyczące naboru wniosków oraz zasad programu zostaną zamieszczone na stronie internetowej MEN oraz BIP” – wyjaśnił Henryk Kiepura.

Według danych GUS w Polsce liczba dzieci systematycznie maleje. Na obszarach wiejskich liczba ta zmniejszyła się z 488,9 tys. w 2020 r. do 343,0 tys. w 2024 r. W grupie dzieci w wieku przedszkolnym (3-6 lat) w tym samym czasie ich liczba zmniejszyła się o 6,4 proc. (spadek z 607,9 tys. w 2020 r. do 653,1 tys. w 2024 r.).

Urząd prognozuje, że do 2029 r. liczba dzieci w wieku 7–14 lat spadnie o ok. 5 proc. Do 2034 r. prognozuje się spadek o około 19,5 proc. w tej grupie wiekowej, a do 2060 r. spadek ten, według GUS, może wynieść około 30 proc. (według skrajnego scenariusza demograficznego nawet 48,3 proc.).

mc/

Czytaj też:

MEN ma plan, co zrobić z wyludniającymi się szkołami