Samorząd wspierający przedsiębiorców zwykle kojarzy się z ulgami, lokalami użytkowymi, inkubatorami, konferencjami albo programami szkoleniowymi. Tymczasem jednym z najpoważniejszych deficytów małych i młodych firm jest coś znacznie mniej spektakularnego: dostęp do wiedzy potrzebnej do rozwiązania konkretnego problemu.

Jaką formę prowadzenia działalności wybrać? Jak skonstruować umowę ze wspólnikiem? Jak poprawić sprzedaż? Czy planowane rozwiązanie technologiczne jest wykonalne? Jak przygotować firmę do ekspansji zagranicznej?

To pytania, które niekoniecznie wymagają kolejnego szkolenia czy konferencji. Często potrzebna jest po prostu rozmowa z odpowiednim specjalistą.

Na takim założeniu opiera się Academy_Smolna#2025-2026 – kompleksowy program doradczy realizowany dla przedsiębiorców w ramach działań m.st. Warszawy. Projekt jest współfinansowany z budżetu miasta, a jego wykonawcą jest Startup Academy. Program rozpoczął się w kwietniu 2025 r. i potrwa do grudnia 2026 r.

Samorząd daje dostęp do eksperta

Mechanizm Academy Smolna jest stosunkowo prosty – i właśnie ta prostota może być jedną z jego największych zalet.
Przedsiębiorca nie otrzymuje kolejnego uniwersalnego pakietu wiedzy. Sam identyfikuje problem, wybiera rodzaj doradztwa i eksperta oraz rezerwuje dostępny termin. Podczas rejestracji może również opisać zagadnienia, które chciałby omówić. Następnie otrzymuje potwierdzenie i link do konsultacji prowadzonej online.

Wsparcie podzielono na pięć obszarów: doradztwo biznesowe, prawne, księgowe, technologiczne oraz związane z ekspansją zagraniczną.
Zakres jest szeroki, ponieważ szerokie są problemy lokalnych przedsiębiorców.

W konsultacjach biznesowych można pracować m.in. nad testowaniem i rozwojem pomysłu, marketingiem, sprzedażą, budowaniem zespołu, finansowaniem czy zarządzaniem. Doradztwo prawne obejmuje zagadnienia związane z prowadzeniem działalności, umowami, NDA czy founder agreement. W obszarze księgowości przedsiębiorcy mogą konsultować m.in. formę prowadzenia działalności, opodatkowanie, składki, podatki oraz dostępne ulgi. 

Osobny komponent stanowi doradztwo technologiczne. Eksperci pomagają m.in. ocenić wykonalność rozwiązania, rozpoznać ograniczenia technologiczne i dobrać odpowiednie technologie, narzędzia oraz partnerów. Piąty obszar dotyczy przygotowania przedsiębiorstwa do wejścia na rynki zagraniczne, w tym strategii ekspansji i ochrony własności intelektualnej. 

Każdy uczestnik może wykorzystać maksymalnie dwie godziny doradztwa danego rodzaju. Takie rozwiązanie pozwala rozdzielić dostępny czas ekspertów pomiędzy większą liczbę zainteresowanych.

200 przedsiębiorców w dziewięć miesięcy

O tym, czy podobny mechanizm odpowiada na rzeczywiste potrzeby przedsiębiorców, najlepiej świadczy wykorzystanie dostępnego wsparcia.
Od stycznia do końca września z doradztwa skorzystało 200 osób: 106 kobiet oraz 94 mężczyzn.

Łącznie przeprowadzono w tym czasie 303 godziny konsultacji z 392 dostępnych.

Największą część stanowiły konsultacje biznesowe, prawne i księgowe. Wykorzystano również wszystkie 32 godziny doradztwa technologicznego.
Spójrzmy uważniej na strukturę wsparcia, gdyż te statystyki pokazują coś, co może być ważną wskazówką dla samorządów projektujących własne programy przedsiębiorczości.

Najwięcej czasu przedsiębiorcy spędzili z ekspertami od księgowości – 106 godzin. Niewiele mniej, bo 101 godzin, wykorzystano na konsultacje biznesowe, natomiast na prawne przypadły dotychczas 64 godziny.

Wniosek nasuwa się sam: potrzeby lokalnego biznesu nie zawsze odpowiadają tematom, które najlepiej wyglądają w strategiach czy materiałach promocyjnych.

Biznes potrzebuje czasem księgowego bardziej niż wykładu o innowacjach

W debacie o wspieraniu przedsiębiorczości dominują takie pojęcia jak innowacje, startupy, sztuczna inteligencja, internacjonalizacja czy pozyskiwanie kapitału. Tymczasem w Academy Smolna najwięcej bieżących pytań generują kwestie księgowe. To również właśnie na konsultacje księgowe najczęściej przeznaczane są dodatkowe godziny wsparcia.

Skuteczny program wspierania lokalnej przedsiębiorczości nie powinien zaczynać się od pytania: „jakiego rodzaju projekt chcemy zrealizować?”, lecz raczej: „z jakimi problemami naprawdę mierzą się przedsiębiorcy działający w naszym mieście?”.

Czasami będzie to rozwój technologii. Czasami pozyskanie finansowania. Ale równie często – podatki, umowa, wybór formy działalności, marketing albo problem ze sprzedażą.

Academy Smolna tworzy mechanizm, w którym zakres wsparcia jest wystarczająco szeroki, aby przedsiębiorca mógł zacząć właśnie od własnego problemu.

Technologia: pula wykorzystana w całości

Ciekawych wniosków dostarcza również zainteresowanie doradztwem technologicznym.

Do końca sierpnia wykorzystano wszystkie 32 dostępne godziny konsultacji w tym obszarze. Jest to tym bardziej istotne, że wcześniej pozyskanie uczestników zainteresowanych doradztwem technologicznym było większym wyzwaniem.

Można potraktować to jako sygnał zmiany potrzeb przedsiębiorców. Technologia coraz rzadziej jest bowiem domeną wyłącznie firm, które określają się mianem startupów technologicznych. Automatyzacja, rozwiązania cyfrowe, narzędzia oparte na AI, oprogramowanie wspierające procesy biznesowe czy cyfrowe kanały obsługi klienta stają się elementami funkcjonowania przedsiębiorstw z wielu tradycyjnych branż.

W efekcie samorządowy program wsparcia powinien mieć zdolność reagowania na zmianę struktury popytu na wiedzę – nie tylko powtarzać identyczny zestaw działań w kolejnych edycjach.

Od pojedynczej konsultacji do mentoringu

Drugim elementem warszawskiego modelu jest możliwość zaoferowania części przedsiębiorców wsparcia o większej intensywności.
Academy Smolna obejmuje również indywidualny program mentoringowy. W 2026 roku zakwalifikowano do niego pięć przedsięwzięć. Każde otrzymało po 10 godzin pracy z mentorem, co daje łącznie 50 godzin specjalistycznego wsparcia.

Do programu wybrano bardzo różne przedsięwzięcia: rozwiązanie dotyczące cyfrowych paszportów produktów dla branży odzieżowej, projekt wykorzystujący Internet Rzeczy, aplikację ułatwiającą współpracę artystów z przestrzeniami wystawienniczymi, warszawski serwis i wypożyczalnię rowerów oraz przestrzeń artystyczno-warsztatową.

To również ważny element konstrukcji programu. Wsparcie samorządu nie jest ograniczone do jednego modelu przedsiębiorczości. Obok projektów technologicznych mogą rozwijać się przedsięwzięcia usługowe, związane z kulturą, lokalnymi społecznościami czy miejską mobilnością.

Nie kopiować, ale - inspirować się

Academy Smolna nie jest rozwiązaniem, które należałoby kopiować w każdym mieście w identycznej skali. Warszawa dysponuje innym rynkiem, liczbą przedsiębiorców i zapleczem eksperckim niż średniej wielkości miasto czy gmina.

Do powielenia nadaje się jednak sam mechanizm.

Jego pierwszym elementem jest niski próg wejścia. Przedsiębiorca nie musi aplikować o grant ani przygotowywać rozbudowanego projektu. Identyfikuje problem i umawia rozmowę ze specjalistą.

Drugim jest specjalizacja. Zamiast jednego ogólnego punktu doradczego przedsiębiorca otrzymuje dostęp do ludzi posiadających kompetencje odpowiadające różnym etapom prowadzenia firmy.

Trzecim jest elastyczność. Dane dotyczące wykorzystania poszczególnych rodzajów konsultacji pozwalają obserwować, czego przedsiębiorcy rzeczywiście potrzebują.

Czwartym – mierzalność. Samorząd może sprawdzić nie tylko liczbę osób zapisanych do projektu, ale także wykorzystanie godzin w poszczególnych specjalizacjach. Dane stają się dzięki temu informacją potrzebną do projektowania kolejnych działań.

I wreszcie piątym elementem jest połączenie szeroko dostępnego doradztwa z bardziej intensywnym mentoringiem dla wybranych przedsięwzięć.
W efekcie powstaje swego rodzaju drabina wsparcia: od rozwiązania pojedynczego problemu przedsiębiorcy do dłuższej pracy nad rozwojem firmy.

Samorząd jako organizator dostępu do kompetencji

W tym miejscu pojawia się szersze pytanie o rolę samorządu w lokalnej gospodarce.

Miasto nie musi wiedzieć, jak prowadzić firmę mieszkańca. Nie musi również próbować zastępować rynku prywatnych usług doradczych. Może natomiast zorganizować przedsiębiorcom dostęp do kompetencji, szczególnie na etapie, na którym koszt profesjonalnej konsultacji bywa istotną barierą.

W takim ujęciu polityka przedsiębiorczości przestaje być zbiorem pojedynczych wydarzeń, a zaczyna przypominać budowanie lokalnej infrastruktury kompetencyjnej.

Warszawa rozwija ten kierunek w Centrum Przedsiębiorczości Smolna poprzez prowadzenie licznych projektów i szkolenia skierowanych dla osób przedsiębiorczych, ale nie tylko. W mieście realizowane są również lokalne przedsięwzięcia adresowane do przedsiębiorców w poszczególnych dzielnicach, m.in. Bielański Integrator Przedsiębiorczych, Wawerski Integrator Przedsiębiorczości, działania na Pradze-Południe takie jak 4P Prasko – Południowa Przestrzeń Przedsiębiorców czy na Ursynowie UrsynLab.

Jak więc widać, Academy Smolna jest ważną częścią stołecznego systemu wsparcia biznesu, wdrażanego przez m.st. Warszawa na rzecz osób, które już prowadzą przedsiębiorstwa albo dopiero planują rozpoczęcie działalności.

Dla Warszawy to informacja o potrzebach lokalnego biznesu. Dla innych samorządów – interesujący materiał do analizy.

Skuteczna polityka wspierania przedsiębiorczości nie zawsze musi rozpoczynać się od dużego programu inwestycyjnego. Czasami można zacząć znacznie prościej: zapytać lokalnych przedsiębiorców, z jakimi problemami mierzą się najczęściej, znaleźć ludzi, którzy potrafią pomóc je rozwiązać, i stworzyć mechanizm, który pozwoli obu stronom się spotkać.

Academy Smolna pokazuje, że przedsiębiorcy z takiej możliwości korzystają.

Źródło informacji: Startup Academy Sp. z o.o.