Mechanizm dezinformacji

Dezinformacja to celowe kreowanie i rozpowszechnianie fałszywych treści. Celem manipulacji jest wprowadzenie użytkownika w błąd lub chęć wyrządzenia szkody. Działanie ma charakter masowy, przez co prawie każdy z nas miał z nią do czynienia. Jak wynika z raportu badania „Dezinformacja oczami Polaków”, przeprowadzonego przez Fundację Digital Poland, „77 procent Polaków deklaruje, że miało styczność z fałszywymi przekazami, a prawie co piąta osoba jest szczególnie podatna na ich wpływ”.

Technologia przypominająca rzeczywistość

Jednym z działań wykorzystywanym w funkcjonowaniu dezinformacji może być w szczególności deepfake. Jest to technologia wykorzystująca sztuczną inteligencję do tworzenia i modyfikowania materiałów audio i wideo. Początkowo treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję miały słabą jakość i można było z łatwością wyłapać w niej błędy. Aktualnie jest to popularny sposób manipulacji, który coraz ciężej jest odróżnić od rzeczywistości. Deepfaki mogą być wykorzystywane pozytywnie, lecz niestety technologia coraz częściej wykorzystywana jest w sposób negatywny:

• Stanowienie zagrożenia dla demokracji i wyborów przy użyciu wizerunku polityka, ubiegającego się o dany urząd.
• Wykorzystywanie w oszustwach np. przy podszywaniu się pod bliskich czy osoby zaufane. 
• Szantażowanie np. przy użyciu wizerunku osób w celach kompromitacyjnych, aby udostępnić materiał w środowisku ofiary.
• Stosowanie przy przeciwdziałaniu konkurencji czy działaniach militarnych. Może to szerzyć panikę wśród społeczeństwa w trudnym czasie, szczególnie jeśli deepfake dotyczy przywódcy państwa, które w danym konflikcie zbrojnym uczestniczy.

Jak się chronić?

Deepfake, dezinformacja to niezwykle przebiegłe mechanizmy manipulujące naszymi emocjami i zaufaniem. Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć jak budować odporność na takie technologie.

• Stała edukacja jest kluczowa, gdyż owe zagrożenia wciąż się zmieniają. Posiadanie wiedzy o tym czym są, w jaki sposób funkcjonują, stwarza pewnego rodzaju barierę ochronną przed takimi wyzwaniami.
• Sceptyczne podchodzenie do treści w internecie i zasada ograniczonego zaufania. W obecnym gąszczu informacji nie powinniśmy wierzyć w każdą wiadomość, jaką napotkamy, a gdy do którejś mamy wątpliwości, to w szczególności powinniśmy ją zweryfikować.

Podsumowanie

Rozwój nowych technologii i sztucznej inteligencji podniósł komfort naszego codziennego życia. Wiele czynności, które wykonywaliśmy każdego dnia, zostało zautomatyzowanych, dostęp do informacji stał się o wiele prostszy. Jednak wraz z korzyściami pojawiły się nowe wyzwania. Obecnie kreowanie i rozpowszechnianie fałszywych informacji uległo znacznemu ułatwieniu.

Źródła: „Techniki manipulacji w świecie deepfake'ów - jak sztuczna inteligencja zmienia oblicze dezinformacji" - gov.pl
„Rozwój AI a dezinformacja- nowe wyzwania cyfrowego świata” - Control.net 
„Deepfaki - prawdziwy problem z fałszywą rzeczywistością” - NASK 
„Nowe technologie i AI - jak zmieniają krajobraz dezinformacji i cyberzagrożeń"- Instytut Cyber

Źródło informacji: Fundacja Warszawski Instytut Bankowości