
Po pierwszym roku obowiązywania ustawy reformującej dochody samorządów ogólna kondycja finansowa miast i gmin uległa realnej poprawie – wynika z raportu Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego. Zdaniem autorów badania dane z wykonania budżetów JST za 2025 r. przeczą tezom o faworyzowaniu przez nowe przepisy dużych i bogatych samorządów.

Konieczność zachowania równowagi między realizacją inwestycji a bezpieczeństwem finansowym jednostek samorządu terytorialnegou, potrzeba większej przewidywalności dochodów oraz kwestie demograficzne - to główne wątki debaty o finansach i inwestycjach samorządowych, która odbyła sie w czwartek na Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach.

Postawienie przede wszystkim na dochody samorządów z udziału w PIT i CIT jest niczym innym aniżeli subwencją uzależnioną od koniunktury gospodarczej – ocenił prof. Krzysztof Surówka z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. W jego ocenie konieczne jest wzmocnienie dochodów własnych gmin, w tym wprowadzenie podatku katastralnego.

Zmiany w opodatkowaniu dochodów osobistych istotnie wpływają na stabilność finansów lokalnych – wynika z badań zaprezentowanych podczas konferencji zorganizowanej przez SGH i UEP. Eksperci wskazują, że gminy różnie reagują na presję dochodową, a skala stosowanych ulg i zwolnień w podatku od nieruchomości między regionami jest zróżnicowana.

Konieczność budowania odporności finansowej samorządów, wzmocnienie ich realnej samodzielności oraz rozwiązanie problemu niedofinansowania oświaty – to główne wyzwania stojące przed lokalnymi budżetami, na które zwracali uwagę eksperci podczas debaty SGH i Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Resort finansów zwrócił się do poszczególnych ministerstw o dokonanie przeglądu zadań zlecanych samorządom przez administrację rządową. Celem analizy jest m.in. ocena możliwości ich przekształcenia w zadania własne jednostek samorządu terytorialnego (JST). Wiceszefowa MF Hanna Majszczyk otrzegła jednak, że każda taka zmiana musi być poprzedzona wnikliwą analizą finansową.