Podczas konferencji „Tradycja i Rozwój Finansów Samorządowych”, która odbyła się w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, eksperci z wybranych uczelni ekonomicznych podsumowali badania dotyczące wpływu polityki opodatkowania dochodów osobistych na stabilność finansów lokalnych. Badania zostały sfinansowane ze środków projektu badawczego „Międzyuczelniane Granty Badawcze SGH-UEW-UEK-UEP-UEKat".

W jednym z badań eksperci przeanalizowali, jak wygląda kwestia przyznanego gminom władztwa w zakresie opodatkowania nieruchomości. Sprawdzono też, jak decyzje podejmowane na szczeblu centralnym odnośnie PIT wpływają na lokalną politykę podatkową.

Jak przekazał dr hab. Michał Bernardelli z SGH, w południowo-wschodniej części Polski preferencje podatkowe są stosowane „znacznie częściej” niż w pozostałych częściach kraju.

„Z jednej strony w 25 proc. gmin o najbardziej restrykcyjnej polityce podatkowej ubytek dochodów z podatku od nieruchomości w efekcie stosowania fakultatywnych instrumentów polityki podatkowej w relacji do dochodów potencjalnych z tego podatku był niższy niż 9 proc., natomiast z drugiej strony w 25 proc. gmin, które w największym stopniu korzystały z możliwości ustanawiania obniżek stawek, ulg i zwolnień podatkowych, wzmiankowana relacja przekraczała 29 proc.” – napisano w badaniu, które przytoczył ekspert.

Omawiając strukturę rodzajową ubytku dochodu z podatku od nieruchomości dr hab. Elżbieta Malinowska-Misiąg z SGH przekazała, że struktura tych ubytków jest zróżnicowana ze względu na rodzaj samorządu.

„W miastach na prawach powiatu większe znaczenie mają zwolnienia, niż obniżki stawek podatkowych” – powiedziała ekspertka i dodała, że największy wpływ na ubytek dochodów miały regulacje wprowadzone w ramach tzw. Polskiego Ładu.

Naukowcy zbadali też, w jakim stopniu samorządy są wrażliwe na politykę opodatkowania dochodów osobistych. Sprawdzili również ich zdolność do rekompensaty niekorzystnych zmian w PIT poprzez podatki pozostające w zakresie władztwa lokalnego.

„Okazało się, że w miejscach, gdzie jest presja, jest gorsza zdolność do kompensaty. Zależy to ewidentnie od typu gminy. Inaczej reagują gminy wiejskie, a inaczej miasta na prawach powiatu. I ta zależność jest monotoniczna – im więcej wiejskości bądź miejskości jest w tym, tym większa presja. Presja okazała się mniejsza dla obszarów wiejskich” – przekazał dr hab. Michał Bernardelli.

Badania przeprowadzone przez naukowców z powyższych uczelni są dostępne w artykule „Tax expenditures w podatkach od nieruchomości jako instrument lokalnej polityki podatkowej w odpowiedzi na zmiany w opodatkowaniu dochodów osobistych”.

Serwis Samorządowy PAP objął konferencję patronatem medialnym.

mc/