Fot. PAP/Piotr Nowak
Aktualizacja Planu przeciwdziałania skutkom suszy zostanie wdrożona w lipcu 2027 r., sześć lat po przyjęciu pierwszej edycji dokumentu – zapowiedział w środę w Gdańsku wiceszef Wód Polskich Marcin Jarzyński. Nowa strategia zakłada m.in. większe zaangażowanie samorządów w ochronę zasobów wodnych.
Z danych przedstawionych przez zastępcę prezesa Wód Polskich ds. ochrony przed powodzią i suszą wynika, że obecnie 96 stacji wodowskazowych odnotowuje stany niskie i średnie z wielolecia. Niski stan wody dotyczy 41 proc. wszystkich punktów pomiarowych.
Wskazał, że w środę Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej utrzymuje 34 komunikaty o suszy, która koncentruje się głównie w województwach: mazowieckim, łódzkim, kujawsko-pomorskim oraz na ścianie wschodniej.
Z komunikatu podanego przez Polskie Wody wynika, że obecnie susza rolnicza występuje w 62 proc. gmin w całej Polsce, a sytuacja hydrologiczna w rzekach pozostaje trudna, szczególnie na zachodzie i północy kraju.
Jarzyński w rozmowie z PAP wskazał rok 2013 jako okres przełomowy, od którego susza w Polsce stała się zjawiskiem trwałym. - Susza nie jest tak spektakularna jak powódź, nie jest tak szybka, jest podstępna, przychodzi powoli, ale generalnie skutki będą odczuwane też latami – wyjaśnił.
Dodał, że dopóki woda jest dostępna w kranach, świadomość społeczna dotycząca skali zagrożenia pozostaje niska.
Wiceszef Wód Polskich podkreślił, że walka z suszą wymaga działań prewencyjnych. Według niego, „przysłowiowy Jan Kowalski” powinien skupić się na oszczędzaniu wody na każdym kroku oraz łapaniu deszczówki wszelkimi sposobami. Ma to na celu zatrzymanie wody w miejscu opadu i ograniczenie jej odpływu do kanalizacji. Zaznaczył, że zgodnie z Ramową dyrektywą wodną, woda nie jest towarem, lecz dobrem o ograniczonych zasobach.
Aktualizacja planu (aPPSS) ma zwiększyć zasoby dyspozycyjne poprzez inwestycje w małą i mikroretencję oraz kształtowanie zasobów w korytach rzek. Nowa edycja dokumentu nakłada więcej zadań na jednostki samorządu terytorialnego, m.in. w zakresie budowy błękitno-zielonej infrastruktury, takiej jak zielone dachy i skwery.
Polska posiada jedne z najniższych zasobów wodnych w Unii Europejskiej. Na jednego mieszkańca przypada średnio ok. 1,6 tys. m3 wody rocznie, co jest wynikiem blisko trzykrotnie niższym od średniej wspólnotowej.
Przygotowanie nowej strategii finansowane jest ze środków unijnych w ramach programu FEnIKS, a koszt zadania to ponad 12 mln zł. Zgodnie z ustawą Prawo wodne, krajowa strategia antysuszowa musi być aktualizowana co 6 lat. Pierwszy plan przyjęto w sierpniu 2021 roku.
Nowy dokument zostanie wprowadzony rozporządzeniem ministra właściwego ds. gospodarki wodnej po konsultacjach społecznych i strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko.
W środę w Gdańsku odbywa się jednodniowa konferencja tematyczna „Stop Suszy! Start Retencji! Czas na działanie”. W wydarzeniu biorą udział eksperci, praktycy i samorządowcy.
pm/ mrr/ mp/