Minister Finansów i Gospodarki przedstawił nową wersję projektu o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu, obecne przepisy nie zapewniają konsumentom wystarczającej ochrony w relacjach z deweloperami, dlatego niezbędne jest wprowadzenie przepisów umożliwiających nabywcom podejmowanie świadomych decyzji i skuteczne dochodzenie roszczeń.

W nowej wersji projektu m.in. o rozszerzono funkcjonalności Portalu DOM poprzez dostęp do bazy bezpłatnych danych o działalności deweloperów oraz doprecyzowanie przepisów dotyczących zakresu informacji przekazywanych przez deweloperów w prospekcie informacyjnym. Zrezygnowano też z obowiązku wskazywania w prospekcie informacyjnym marek i modeli elementów wyposażenia mieszkań. Doprecyzowano także sposób prezentowania rzutów mieszkań poprzez obowiązek podawania wymiarów wyrysowanego wyposażenia. 

Zgodnie z zaproponowanymi przepisami, kupujący mają zyskać także bardziej przejrzyste zasady odbioru mieszkań polegające na tym, że nabywca po podpisaniu protokołu odbioru, zachowa jednocześnie możliwość zgłoszenia dodatkowej listy wad w ciągu 14 dni. Projekt przewiduje także, że Portal DOM będzie prezentował nie tylko informacje o opóźnieniach inwestycji, ale również ich przyczyny. 

W opinii Polskiego Związku Firm Deweloperskich mimo doprecyzowania niektórych propozycji przepisów, najnowsza wersja projektu nadal wymaga analizy.

„Przepisy dotyczące rynku mieszkaniowego powinny przede wszystkim służyć osobom kupującym mieszkania. Powinny zwiększać bezpieczeństwo i przejrzystość rynku, ale jednocześnie być możliwe do stosowania w praktyce. Tylko takie rozwiązania będą realnie i skutecznie chronić nabywców” – podkreśla Michał Leszczyński, dyrektor działu legislacji Polskiego Związku Firm Deweloperskich.

W komunikacie PZFD zwrócił m.in. uwagę na wprowadzenie w nowej wersji projektu zasady, zgodnie z którą cena mieszkania nie będzie mogła ulec zmianie na niekorzyść nabywcy. Według przedstawicieli deweloperów kierunek tych zmian jest słuszny, jednak nie uwzględnia wszystkich okoliczności związanych z realizacją inwestycji.

„Warto jednak doprecyzować, jak zasada ta będzie stosowana w sytuacjach, w których wzrost ceny wynika z okoliczności niezależnych od dewelopera, takich jak podwyższenie stawki VAT na materiały budowlane lub gdy po zakończeniu inwestycji okaże się, że rzeczywista powierzchnia wybudowanego lokalu jest większa od powierzchni przewidzianej w projekcie” – wskazano.

Według PZFD należy jeszcze raz rozważyć propozycje dotyczące m.in. sankcji za niewywiązanie się przez dewelopera z umowy rezerwacyjnej poprzez podniesienie zwrotu opłaty rezerwacyjnej z dwukrotności do czterokrotności jej wysokości. Wątpliwości przedsiębiorców budzą zaproponowane zasady odpowiedzialności spółek deweloperskich. Chodzi m.in. o przyjęty w projekcie sposób realizacji tego celu, w tym pięcioletni zakaz rozwiązania spółek projektowych (SPV), który stanowi odejście od zasad odpowiedzialności przewidzianych w Kodeksie spółek handlowych.

Jednocześnie PZFD podkreślił, że rozumie potrzebę zapewnienia kupującym możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu rękojmi także po zakończeniu inwestycji. Taką zasadę przewiduje również Kodeks Dobrych Praktyk PZFD, zgodnie z którym „członek PZFD zapewnia ciągłość odpowiedzialności z tytułu rękojmi i gwarancji w okresie ich obowiązywania w ramach struktury danej grupy deweloperskiej”. 

Zdaniem PZFD warto rozważyć, by w portalu DOM znajdowały się nie tylko informacje o komercyjnym budownictwie mieszkaniowym ale również o rozwijającym się budownictwie społecznym. Dzięki temu portal mógł być bazą wiedzy na temat rozpoczynających się naborów na mieszkania w SIM-ach/TBS-ach i warunkach uczestnictwa w systemie.

Ustawa ma wejść w życie w ciągu trzech miesięcy od ogłoszenia, natomiast przepisy dotyczące spółek kapitałowych będą miały zastosowanie po upływie 24 miesięcy od dnia ogłoszenia. „Określenia tak długiego vacatio legis pozwoli na dostosowanie rynku nieruchomości do proponowanych rozwiązań i zabezpieczy rozpoczęte inwestycje przed zmianami zasad w trakcie sprzedaży już wybudowanych lokali mieszkalnych i domów jednorodzinnych” – podkreślono w uzasadnieniu do projektu.

mr/