Mowa o projekcie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w powiatowym centrum zdrowia. Projekt zakłada, że PCZ będą tworzone w powiatach, na terenie których nie funkcjonuje żaden szpital, a odległość drogowa do najbliższej placówki realizującej świadczenia w trybie nagłym przekraczała 30 kilometrów. Zadaniem centrów będzie udzielanie natychmiastowej pomocy pacjentom w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.

Zdaniem powiatów takie warunki „mogą prowadzić do sytuacji, w której świadczeniodawcy stracą możliwość kontynuowania udzielania świadczeń z przyczyn od nich niezależnych”. Jako przykład podały budowę obwodnicy, która mogłaby zmienić odległość do najbliższego szpitala i tym samym uniemożliwić dalsze funkcjonowanie placówki.

„Jeżeli powiatowe centrum zdrowia (PCZ) miałoby być alternatywą dla zmniejszenia liczby szpitali w Polsce, to z uwagi na wskazane ryzyko ze strony samorządów nie będzie zainteresowania przekształcaniem mniejszych szpitali w PCZ” – wyjaśnił ZPP.

Wątpliwości powiatów wzbudził też zapis dotyczący udzielania świadczeń szpitalnych na terenie powiatu. ZPP chce, by warunek ten dotyczył wyłącznie sytuacji, gdy na terenie powiatu faktycznie działa podmiot leczniczy udzielający świadczeń szpitalnych w profilach zbliżonych do działania centrum, tj. w zakresie chirurgii ogólnej i chorób wewnętrznych.

„Zawarcie z jakimkolwiek podmiotem leczniczym umowy na udzielanie świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego dotyczącej świadczeń rodzajowo zupełnie odmiennych niż realizowane w PCZ (…) uniemożliwi utworzenie PCZ, a w niektórych przypadkach spowoduje konieczność likwidacji już funkcjonującego centrum” – uzasadniły powiaty.

Powyższe uwagi nie zostały przyjęte przez Ministerstwo Zdrowia. Zdaniem resortu wyznaczona odległość do najbliższego szpitala wynika z konieczności zachowania efektywności kosztowej tworzonego PCZ. Odnosząc się z kolei do udzielania świadczeń szpitalnych na terenie powiatu resort wskazał, że procedury medyczne realizowane w PCZ są bardzo zbliżone do świadczeń realizowanych w izbach przyjęć, dlatego nie ma powodu tworzenia PCZ w miejscach, gdzie funkcjonuje leczenie szpitalne.

Ministerstwo Zdrowia uwzględniło natomiast uwagę dotyczącą ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS). Powiaty zgłaszały, że nie jest jasne, czy zakład leczniczy realizujący AOS ma być położony w miejscu lokalizacji PCZ, czy może działać w innej lokalizacji. Po zmianie przepisy wskazują, że świadczeniodawca ma realizować świadczenia gwarantowane w lokalizacji zakładu leczniczego, w którym prowadzi działalność leczniczą w rodzaju ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych.

Resort zdrowia zrezygnował też z wymogu zapewnienia specjalistycznego środka transportu pacjentów, porównywalnego do specjalistycznego zespołu ratownictwa medycznego. Zdaniem powiatów miałby podwyższać koszty funkcjonowania PCZ. Po zmianie świadczeniodawca ma zapewniać dostęp do środka transportu sanitarnego z uwzględnieniem wskazań medycznych i ciągłości postępowania.

Powiatowe centra zdrowia mają oferować m.in. podstawową pomoc chirurgiczną, konsultacje specjalistyczne, dozór pacjenta i diagnostykę. Pod względem organizacyjnym i lokalowym PCZ mają funkcjonować na wzór szpitalnych izb przyjęć. Model organizacyjny nowych placówek uzyskał już pozytywną rekomendację Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) z 1 czerwca 2026 roku.

mc/