Podczas poniedziałkowej konferencji prasowej zespół badawczy Uniwersytetu Warszawskiego zaprezentował raport stworzony na zlecenie Związku Nauczycielstwa Polskiego. Ogólnopolskie badanie, w którym udział wzięło prawie 1800 nauczycieli dotyczył ryzyka psychologicznego i stresu w zawodzie nauczyciela.

Wyniki badania wskazują przede wszystkim na silny stres, który trawi środowisko nauczycielskie. Ponad połowa badanych doświadcza długotrwałego skumulowanego stresu i cierpi na powiązane z nim dolegliwości somatyczne, somatyczne takie jak bezsenność, przewlekłe bóle czy wyczerpanie. 

Jak wskazały badaczki, co najmniej 82 proc. nauczycieli czuje zmęczenie jeszcze przed wyjściem do pracy. 

„Badanie obala mit, że głównym źródłem stresu nauczyciel są uczniowie. Wśród 20 najbardziej uciążliwych stresorów 13 ma charakter systemowy: niskie wynagrodzenia, chaos legislacyjny, przerzucanie odpowiedzialności za realizację kolejnych zadań, wdrażanie kolejnych reform bez odpowiednich zasobów i wsparcia” – zwracał uwagę prezes ZNP Sławomir Broniarz

Badanie pokazuje, że sporym problemem mającym wpływ na kondycję psychiczną nauczycieli jest nadmiar cedowanych na nich obowiązków i znaczne obniżenie prestiżu zawodu. 

„Każdy nowy obowiązek nakładany na nauczycieli powinien być powiązany z realnymi zasobami – finansowymi, kadrowymi i organizacyjnymi. Dobrostan nauczycieli nie jest luksusem ale warunkiem dobrej edukacji” – dodał Broniarz

Badaczki z UW informowały, że badanie stanowi odpowiedź na głęboki kryzys systemu oświaty, wysokie upolitycznienie zarządzania na szczeblu centralnym i samorządowym oraz niestabilność przepisów. 

Jak wskazali ankietowani, nauczyciele zderzają się z ciągłymi zmianami wymagań, podstaw programowych, zasad egzaminowania i legislacyjnych regulacji. Często zmiany są wprowadzane z roku na rok bez odpowiedniego przygotowania kadry nauczycielskiej.  

Poważnym problemem jest obniżenie prestiżu zawodowego nauczycieli. Nakładają się na to coraz częstsze konflikty z rodzicami. 

Jak wynika z badania 22 proc. nauczycieli myśli o odejściu z zawodu, natomiast 11 proc. podejmuje aktywne kroki w tym kierunku. 

Szczególnej uwagi jeśli chodzi o stres zawodowy wymagają nauczycielki oraz osoby funkcjonujące w środkowej i późniejszej fazie kariery zawodowej. 

Nauczyciele zwracali też uwagę na konieczność pracy dydaktycznej, która znacznie wykracza poza czas spędzany w szkole, a także konflikt ról zawodowych i rodzinnych.

Wśród rekomendacji sformułowanych przez badaczki znalazły się: stabilizacja legislacyjna, płace powiązane ze średnią rynkową, wprowadzenie systemu płatnych urlopów regeneracyjno-rozwojowych, wsparcie edukacji włączającej oraz odciążenie biurokratyczne.

mo/