Główny Geolog Kraju, podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska (MKiŚ) Krzysztof Galos poinformował w środę podczas konferencji prasowej, że spotkał się z samorządowcami w sprawie ochrony złóż kopalin w Polsce w procesie planowania przestrzennego.

Podkreślił, że ochrona złóż kopalin to interes publiczny, który powinien być ważony m.in. z interesem samorządów lokalnych. „Ochrona złóż ma charakter długoterminowy i nie może się opierać jedynie na aktualnym stanowisku władz lokalnych” - zaznaczył minister.

Zwrócił uwagę, że zwłaszcza teraz w czasie opiniowania planów ogólnych zagospodarowanie przestrzennego potrzebny jest dialog z samorządami w tej sprawie.

„Ponad 1700 gmin nie zwróciło się do nas o zaopiniowanie i uzgodnienie planu ogólnego. Mamy też taką informację, że część przyjęła plany ogólne nie występując o opinie” - przekazała zastępca dyrektora w departamencie geologii MKiŚ Magdalena Piątkowska.

Zaznaczyła, że gminy przygotowując plany ogólne oraz miejscowe muszą uwzględniać racjonalną gospodarkę zasobami środowiska przez uwzględnienie w szczególności złóż kopalin.

„Złoże kopalin powinno być ujawnione, uwzględnione w planie ogólnym i miejscowym. Zmiany te powinny być uwzględnione w odpowiednich terminach. To jest tak ważne, że wojewoda może wydać zarządzenie zastępcze. Ma ono taki skutek jak uchwalenia planu ogólnego czy miejscowego” - powiedziała Piątkowska.

Stwierdziła też, że gminy nie zawsze uwzględniają występowanie kopalin, bo chcą się rozwijać i przeznaczać tereny pod zabudowę mieszkaniową. Piątkowska zauważyła również, że w tej kwestii gminy wykazują większe zapotrzebowanie na tereny niż wynikałoby to z aktualnych prognoz demograficznych.

Dyrektor wskazała, że w Polsce jest 14 918 udokumentowanych złóż kopalin. W tym jest 837 złóż objętych własnością górniczą (zastrzeżoną dla Skarbu Państwa), które oceniła jako najcenniejsze, z czego 91 to złoża węgla brunatnego.

Piątkowska przypomniała, że kontrola Najwyższej Izby Kontroli z 2017 r. wykazała, że nie zrealizowano kluczowych działań dotyczących identyfikacji złóż kopalin. „Prawie 70 proc. kontrolowanych gmin nie ujawniało złóż. Kontrola z ubiegłego roku stwierdziła poprawę, jeśli chodzi o ochronę złóż kopalin” - dodała.

Podczas konferencji przedstawiciele MKiŚ poinformowali również, że obecnie toczy się 65 postępowań o uznanie złóż kopalin za strategiczne. Chodzi o złoża, które mają podstawowe znaczenie dla gospodarki lub dla interesu surowcowego państwa, ponadprzeciętną wielkość i unikalne parametry. Podlegają one szczególnej ochronie.

Ministerstwo wskazało, że w związku z ochroną złóż kopalin w Miejscowych Planach Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) powinna być podana nazwa złoża i rodzaj kopaliny, powinny być też ujęte granice złoża na mapie. MPZP ma obejmować cały obszar udokumentowanego złoża.

Jak podała Piątkowska, resort odmawia uzgodnienia MPZP, jeśli plan przewiduje zabudowę, która trwale wyłączy możliwość wydobycia kopalin np.: zabudowę mieszkaniową, przemysłową czy usługową.

Zaznaczyła też, że w 2025 r., ministerstwo odmówiło uzgodnień w przypadku 1,6 proc. MPZP, 5,4 proc. planów ogólnych (POG), 3 proc. warunków zabudowy (WZ) oraz 0,9 proc. uzgodnień Inwestycji Celu Publicznego (ICE).

ab/ mam/