W interpelacji skierowanej do MRPiPS grupa posłów Koalicji Obywatelskiej  zwróciła uwagę na problemy związane z wynagradzaniem personelu medycznego domów pomocy społecznej. Posłowie pytali o rozwiązania systemowe związane ze zmianą modelu zatrudniania pracowników poprzez częściowe lub całościowe włączenie ich finansowania do systemu Narodowego Funduszu Zdrowia.

„Personel sprawujący bezpośrednią opiekę nad mieszkańcami DPS finansowany jest obecnie ze środków pomocy społecznej, a nie przez Narodowy Fundusz Zdrowia, mimo że w praktyce wykonuje czynności o charakterze medyczno-opiekuńczym” – wskazano w interpelacji. „Taki podział kompetencji i źródeł finansowania powoduje poważne problemy finansowe placówek. Domy pomocy społecznej, prowadzone najczęściej przez jednostki samorządu terytorialnego, zmagają się z rosnącymi kosztami utrzymania oraz niedoborem środków na wynagrodzenia pracowników” – dodano.

Według posłów konieczność finansowania wynagrodzeń ze środków pomocy społecznej skutkuje niskim poziomem płac, trudnościami w pozyskiwaniu i utrzymaniu kadry oraz narastającymi brakami kadrowymi.

DPS bez personelu medycznego

„W obecnym stanie prawnym nie ma wymogu zatrudniania personelu medycznego w DPS, a zatrudnienie pielęgniarek bądź innych jego członków należy do decyzji jednostek samorządu terytorialnego prowadzących domy społecznej” – wskazała wiceszefowa MRPiPS Katarzyna Nowakowska.

Przypomniała, że zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, dom pomocy społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze i wspomagające na poziomie obowiązującego standardu w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb jego pensjonariuszy. 

„Domy pomocy społecznej nie świadczą usług medycznych, umożliwiają jedynie i organizują mieszkańcom pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych przysługujących na podstawie odrębnych przepisów” – podkreśliła Nowakowska. „Prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przysługuje osobom przebywającym w domach pomocy społecznej, które objęte są powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, na takich samych zasadach, jak pozostałym świadczeniobiorcom potrzebującym pomocy medycznej w warunkach domowych” – dodała.

Odrębna placówka medyczna dla DPS

W odpowiedzi na interpelację poinformowano również, o wyjaśnieniach Ministerstwa Zdrowia, w których zaznaczono, że istnieje potrzeba integracji systemów pomocy społecznej i ochrony zdrowia w kontekście realizacji usług medycznych na rzecz mieszkańców DPS i finansowania usług świadczonych przez te jednostki w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Jednocześnie resort zdrowia nie widzi w najbliższej przyszłości możliwości zapewnienia finansowania świadczeń dla mieszkańców domów pomocy społecznej z tego źródła ze względu na aktualne wyzwania zdrowotne i zasoby finansowe funduszu.

„Kierownictwo Ministerstwa Zdrowia przedstawiło możliwości w zakresie zatrudniania pielęgniarek w omawianych jednostkach, zwracając uwagę, iż w ramach struktury organizacyjnej podmiotu leczniczego może zostać wydzielona jednostka organizacyjna, w celu udzielania świadczeń zdrowotnych mieszkańcom domów pomocy społecznej (...) zlokalizowana na terenie tych podmiotów” – wskazano w odpowiedzi.

Oznacza to, że podmiot zewnętrzny wobec DPS, będący podmiotem leczniczym, może w ramach swojej struktury organizacyjnej wydzielić jednostkę organizacyjną, w celu udzielania świadczeń zdrowotnych na terenie DPS m.in. jego mieszkańcom. 

„Aby mogła zaistnieć taka sytuacja, musi istnieć podmiot leczniczy, który (w porozumieniu z DPS-em) będzie chciał udzielać ww. świadczeń. W przypadku zatrudnienia w nim pielęgniarek zatrudnionych dotychczas w DPS-ie, obie strony, tj. podmiot leczniczy i ww. pielęgniarki musieliby wyrazić wolę takiej współpracy” – wyjaśniono.

Personel DPS to pracownicy samorządowi 

Nowe zasady wywiadu środowiskowego. MRPiPS o zadaniach pracowników socjalnych

W odpowiedzi na interpelację przypomniano, że w obecnym stanie prawnym pracownicy domów pomocy społecznej, w tym pracownicy zatrudnieni na stanowiskach związanych ze świadczeniem usług medycznych, są pracownikami samorządowymi, a warunki ich wynagradzania regulują przepisy ustawy o pracownikach samorządowych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. To znaczy, że nie dotyczą ich regulacje zawarte w ustawie o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych.

mr/