Izba udzieliła wyjaśnienia w sprawie możliwości dokonania przez wójta gminy nabycia gruntu do zasobu gminnego na cele użyteczności publicznej po cenie wyższej niż wynikająca z operatu szacunkowego.

Jak zauważyła RIO, w omawianym przypadku nabycie nieruchomości przez gminę odbędzie się w drodze czynności cywilnoprawnej co wynika z przyznanej gminom osobowości prawnej (art. 2 ustawy o samorządzie gminnym). W takim przypadku cena nabycia ustalana jest w drodze negocjacji między stronami stosunku prawnego.

RIO zwróciła pryz tym uwagę, że rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym nie ustala ceny, lecz wartość rynkową nieruchomości. Izba wskazała, że pojęcia te nie są tożsame, co znajduje potwierdzenie m.in. w ustawie o gospodarce nieruchomościami. W praktyce oznacza to, że wynegocjowana cena może być wyższa od wartości określonej przez rzeczoznawcę.

Izba zauważyła też, że dopuszczalność zapłacenia kwoty wyższej niż wynika to z operatu szacunkowego często wiąże się z realizacją celów użyteczności publicznej oraz zasadą celowości wydatków.

Przykładem takiej sytuacji może być konieczność uregulowania stanu prawnego gruntu, na którym już wybudowano infrastrukturę gminną, np. drogę o nawierzchni bitumicznej. W takim przypadku nabycie działki za cenę przewyższającą wycenę może chronić gminę przed znacznie wyższymi kosztami, takimi jak obowiązek usunięcia budowli z prywatnego gruntu, czy konieczność wybudowania nowego odcinka drogi w innym miejscu.

W ocenie Izby wójt, podejmując taką decyzję, musi kierować się zapisami ustawy o finansach publicznych, która wymaga, aby wydatki były dokonywane w sposób celowy, oszczędny oraz z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. To organ wykonawczy bierze pełną odpowiedzialność za to, czy nabycie mienia na określonych warunkach jest zgodne z interesem gminy.

mp/