Fot. PAP/Maciej Kulczyński
Prawie połowa powiatów ziemskich nie ma możliwości ubiegania się o umorzenie pożyczki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności - wynika z wykazu opublikowanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Związek Powiatów Polskich proponuje wprowadzenie dodatkowych kryteriów odzwierciedlających rzeczywiste możliwości finansowe samorządów.
Związek Powiatów Polskich zawnioskował dyskusję z udziałem przedstawicieli Banku Gospodarstwa Krajowego, Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministerstwa Obrony Narodowej na temat Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Chodzi o wprowadzenie zmian w zasadach umarzania części pożyczek.
Jak wskazano we wniosku o częściowe umorzenie pożyczki mogą wystąpić zaledwie 164 powiaty, co stanowi zaledwie 52 proc. powiatów ziemskich. Jest to efekt przyjętego wskaźnika wynikającego z art. 34 ust. 13 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, który dla powiatów wynosi 742,96 zł.
„Mechanizm ten powoduje, że jednostki nieznacznie przekraczające przyjęty wskaźnik są traktowane w taki sam sposób jak samorządy o zdecydowanie większym potencjale finansowym. Dlatego należy przedyskutować możliwość zmiany zasad umarzania pożyczek. Tym bardziej, że zgodnie z zasadami naboru wniosków, umorzenie pożyczki może nastąpić wyłącznie, jeśli wniesiono o to razem z wnioskiem o samo wsparcie – wskazano.
Jak podkreślono, zastosowanie „sztywnego progu kwalifikacyjnego nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji finansowej wszystkich JST oraz prowadzi do nierównego dostępu do instrumentów wsparcia”.
„Wykluczenie z tej części umorzenia uniemożliwia ubieganie się o kolejne, preferencyjne 20 proc. umorzenia pożyczek dla terenów objętych inwestycjami w ramach programu Tarcza Wschód” – podkreślono.
Według ZPP kryteria dotyczące umarzania pożyczek z FBiO nie wynikają bezpośrednio z ustawy o szczególnych zasadach realizacji zadań związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa i obronności realizowaną w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Oznacza to, że możliwe jest wprowadzenie zmian w tym zakresie.
Przedstawiciele powiatów zaproponowali, by rozważono podwyższenie wartości progowej wskaźnika kwalifikującego powiaty do częściowego umorzenia pożyczki albo wprowadzenie mechanizmu stopniowego (degresywnego) umorzenia uzależnionego od wysokości wskaźnika. Według ZPP korzystnym rozwiązaniem byłoby też „uwzględnienie dodatkowych kryteriów odzwierciedlających rzeczywiste możliwości finansowe jednostek samorządu terytorialnego oraz znaczenie realizowanych inwestycji dla bezpieczeństwa i obronności państwa”.
ZPP chce, by dyskusja na temat zmian w FBiO odbyła się podczas najbliższego posiedzenia Zespołu ds. Administracji Publicznej i Bezpieczeństwa Obywateli Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności został wydzielony w ramach Krajowego Planu Odbudowy. W sumie dla sektora komunalnego na projekty związane z bezpieczeństwem i odpornością lokalną przeznaczono ponad 11 mld zł. Jednostki samorządu terytorialnego mogą pożyczyć od 2 mln zł do 500 mln zł m.in. na: budowę i remonty obiektów zbiorowej ochrony, projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa, zakup lub remont taboru na potrzeby wojskowe lub dual-use oraz budowę i modernizację dróg w celu doprowadzenia ich do standardów mobilności wojskowej.
Wnioski o udzielenie pożyczki można składać w systemie ciągłym, natomiast ostateczny możliwy termin dla zawarcia umowy pożyczki to 31 grudnia 2030 r. Pożyczki obsługiwane są przez regionalne oddziały BGK, właściwe dla danej jednostki samorządu terytorialnego.
mr/