Na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta nauczyciela. Zmiany dotyczą postępowań dyscyplinarnych wobec nauczycieli. 

„Celem tego projektu jest zapewnienie nauczycielom większej ochrony przed nadmierną opresyjnością systemu dyscyplinarnego oraz wzmocnienie gwarancji procesowych, w tym prawa nauczycieli do obrony, a także wzmocnienie i ochrona praw i dobra dziecka” – zaznaczono w uzasadnieniu do projektu ustawy. 

Przede wszystkim w Karcie nauczyciela wskazane mają zostać elementy, które powinno zawierać zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez nauczyciela lub dyrektora szkoły czynu naruszającego prawa i dobro dziecka, kierowane do rzecznika dyscyplinarnego przez dyrektora szkoły, organ prowadzący szkołę albo organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Zawiadomienie to będzie zawierało w szczególności: dane nauczyciela, wobec którego istnieje podejrzenie popełnienia czynu naruszającego prawa i dobro dziecka, dane dziecka, którego prawa i dobro zostały naruszone, opis czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia, wyjaśnienie w jaki sposób została powzięta informacja o popełnieniu czynu, wskazanie ewentualnych dowodów potwierdzających popełnienie tego czynu oraz informację, czy sprawa została skierowana do mediacji.

Zdaniem MEN takie rozwiązanie powinno ograniczyć również ryzyko kierowania do rzecznika dyscyplinarnego zawiadomień „ostrożnościowych”, formułowanych przede wszystkim z obawy przed zarzutem niedopełnienia obowiązku zawiadomienia.

W projekcie ustawy zaproponowano, odstąpienie od obowiązku, aby w każdym składzie orzekającym komisji dyscyplinarnej pierwszej instancji zasiadał co najmniej jeden nauczyciel zatrudniony w szkole tego samego typu, a w składzie odwoławczej komisji dyscyplinarnej – co najmniej dwóch nauczycieli zatrudnionych w szkole tego samego typu co nauczyciel, którego dotyczy postępowanie.

„Projektowana zmiana nie oznacza jednak rezygnacji z udziału w pracach komisji dyscyplinarnych nauczycieli reprezentujących różne typy szkół i rodzaje placówek” – precyzuje MEN. 

Zdaniem resortu dzięki temu komisja będzie dysponowała szerszym zapleczem osób posiadających doświadczenie w pracy w różnych typach szkół i rodzajach placówek, przy jednoczesnym zachowaniu większej elastyczności w wyznaczaniu składów orzekających.

Realizując postulat zgłoszony w toku prac Grupy roboczej do spraw odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, w projekcie ustawy zaproponowano też zmianę, zgodnie z którą odwoławcza komisja dyscyplinarna będzie orzekała w składzie 5 członków zarówno wtedy, gdy komisja dyscyplinarna pierwszej instancji wymierzyła karę jak i wtedy, gdy rzecznik dyscyplinarny wniósł odwołanie od orzeczenia komisji dyscyplinarnej pierwszej instancji i wnioskuje o wymierzenie tej kary.

Zgodnie z projektem przewodniczący komisji dyscyplinarnej będzie mógł połączyć do wspólnego rozpoznania sprawy pozostające w związku podmiotowym lub przedmiotowym. Rozwiązanie to ma umożliwić w szczególności łączenie spraw więcej niż jednego obwinionego, jeżeli dotyczą one tego samego zdarzenia, jak również łączenie więcej niż jednej sprawy dyscyplinarnej tego samego obwinionego, gdy zachodzi między nimi związek uzasadniający ich wspólne rozpoznanie. 

Projekt nowelizacji przewiduje też, że rzecznik dyscyplinarny powołany przy komisji dyscyplinarnej pierwszej instancji wszczyna postępowanie wyjaśniające na polecenie organu, który go powołał, w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego polecenia. Ustanowienie tego terminu będzie sprzyjało niezwłocznemu podjęciu pierwszych czynności w sprawie i pozwoli racjonalnie wykorzystać terminy przewidziane na kolejnych etapach postępowania.

MEN zaproponowało również zmianę polegającą na wprowadzeniu możliwości zawieszenia postępowania wyjaśniającego, w przypadku gdy o ten sam czyn wszczęto wobec nauczyciela postępowanie karne albo postępowanie w sprawach o wykroczenia, na czas trwania tych postępowań.

W projekcie nowelizacji ustawy zaproponowano również m.in.: przeniesienie obowiązku wyznaczania obrońcy z urzędu na przewodniczącego komisji dyscyplinarnej, w przypadku gdy rzecznik dyscyplinarny wnosi o orzeczenie kary dyscyplinarnej; wprowadzenie rozwiązań ograniczających zjawisko przewlekłości postępowań dyscyplinarnych prowadzonych wobec nauczycieli; zmiany w zakresie przesłuchania świadka w postępowaniu wyjaśniającym i dyscyplinarnym, w tym świadka, który w chwili przesłuchania nie ukończył 18. roku życia oraz rezygnację z obowiązku każdorazowego przekazywania przez odwoławczą komisję dyscyplinarną sprawy do ponownego rozpatrzenia komisji dyscyplinarnej pierwszej instancji, w przypadku wznowienia postępowania dyscyplinarnego, jeżeli przyczyny wznowienia dotyczą postępowania przed odwoławczą komisją dyscyplinarną.

Proponuje się, aby ustawa weszła w życie z dniem 1 września 2027 r.

mo/