©️ European Union / David Martín Díaz
Zakończyła się misja oficjalnej delegacji Europejskiego Komitetu Regionów (KR) podczas pierwszego tygodnia szczytu klimatycznego ONZ - COP31 w Antalyi. Przedstawiciele europejskich miast i regionów zaapelowali do światowych przywódców o przyznanie samorządom stałego miejsca przy stole negocjacyjnym ONZ, prostszy dostęp do finansowania klimatycznego oraz formalny udział w tworzeniu krajowych strategii adaptacyjnych.
Tegoroczny szczyt klimatyczny ONZ odbywa się w dniach 9–20 listopada 2026 roku w centrum ekspozycyjnym Antalya EXPO Center w Turcji. Europejski Komitet Regionów uczestniczył w pracach szczytu w ramach oficjalnej delegacji Unii Europejskiej.
Otwierając konferencję sekretarz wykonawczy ONZ ds. zmiany klimatu Simon Stiell podkreślił, że im lepsze cele i wyniki uda się wypracować na szczycie, tym skuteczniej pozwolą one stronom przekształcić zobowiązania w rzeczywiste rezultaty w terenie. „COP31 musi nadać ogromny impuls wdrażaniu rozwiązań” – podkreślił Stiell.
W odpowiedzi delegacja samorządowa UE zadeklarowała pełną gotowość miast i regionów do wdrażania rozwiązań klimatycznych.
Stanowisko zaprezentowane przez Komitet Regionów w Antalyi opiera się na przyjętej opinii dotyczącej globalnej wizji klimatycznej i energetycznej UE. Samorządowcy sformułowali cztery priorytetowe postulaty pod adresem negocjatorów ONZ.
Pierwszym z nich jest wprowadzenie obowiązkowego Wielopoziomowego Dialogu Klimatycznego, czyli formalne włączenie struktury dialogu wielopoziomowego do procesu UNFCCC (ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu) z obowiązkiem przekazywania jego ustaleń do krajowych planów i strategii klimatycznych (NDC) przy zapewnieniu jasnej odpowiedzialności i mierzalnych wskaźników.
Kolejny punkt dotyczy zapewnienia bezpośredniego dostępu do finansowania klimatycznego poprzez uproszczenie procedur pozyskiwania środków międzynarodowych przez władze lokalne i regionalne, wprowadzenie przejrzystego systemu śledzenia funduszy trafiających na poziom lokalny oraz ułatwienie mobilizacji kapitału prywatnego.
Trzecim kluczowym żądaniem jest utworzenie trwałego, ustrukturyzowanego mechanizmu reprezentacji samorządów w globalnych negocjacjach COP, dającego im stałe miejsce przy stole decyzyjnym.
Ostatni priorytet koncentruje się na budowaniu odporności terytorialnej i adaptacji poprzez przyspieszenie działań uwzględniających specyfikę regionalną oraz integrację celów klimatycznych z planowaniem przestrzennym, co stanowi odpowiedź na skrajne zjawiska pogodowe, takie jak fale upałów i pożary nawiedzające Europę latem 2026 roku.
W obszarze dyplomacji klimatycznej kluczowym wydarzeniem było dwustronne spotkanie przewodniczącego komisji ENVE Konstantinosa Bakoyannisa z zastępcą dyrektora generalnego DG CLIMA Komisji Europejskiej Janem Dusíkiem oraz zespołem unijnych negocjatorów, którym przekazano stanowisko okręgu LGMA. Równolegle delegacja KR prowadziła intensywny dialog z partnerami międzynarodowymi: omówiono współpracę z amerykańską inicjatywą „America is All In”, władzami Kalifornii i Nowego Jorku, brazylijskim stanem Goiás i stowarzyszeniem ABEMA w zakresie gospodarki leśnej i wodnej, a także z siecią Regions4 oraz władzami Stambułu.
Ważnym punktem było również otwarcie Wielopoziomowego Pawilonu Działania – stanowiącego „dom miast i regionów na COP31” – gdzie w obecności reprezentantów Brazylii i Paryża wezwano do pełnej integracji samorządów w globalnej polityce klimatycznej, co akcentowano także podczas 21. Światowego Forum Osiedli Ludzkich.
Ważnym punktem pierwszego tygodnia COP31 był Dzień Odpornych Miast. Był to dedykowany dzień tematyczny, w którym odporność terytorialna stała się centralnym punktem globalnej debaty klimatycznej.
W ramach tego dnia zorganizowano m.in. Światowy Szczyt Przywódców oraz wydarzenia w ramach Porozumienia Burmistrzów UE, podczas których zaprezentowano przykłady lokalnych partnerstw na rzecz adaptacji do zmian klimatu oraz wdrażania zielonej transformacji.
Uczestnicy dyskusji zwracali uwagę, że samorządy są na pierwszej linii frontu walki ze skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych, dlatego budowanie odporności miast musi opierać się na konkretnych narzędziach i funduszach.
Podczas Dnia Odpornych Miast delegacja Komitetu Regionów podkreśliła, że realizacja celów Porozumienia Paryskiego nie będzie możliwa bez przyznania samorządom realnych kompetencji, ustrukturyzowanego i stałego miejsca przy stole negocjacyjnym ONZ oraz dostępu do międzynarodowych funduszy klimatycznych.
mp/