Podczas obrad marszałek województwa podkarpackiego i członek Europejskiego Komitetu Regionów Władysław Ortyl zaprezentował tzw. „Mapę potrzeb wschodnich regionów przygranicznych UE” obejmującą strategiczne przedsięwzięcia dla obszarów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą oraz regionów Morza Czarnego. 

Obejmuje ona obecnie 46 projektów z ośmiu państw członkowskich, w tym 14 inicjatyw zgłoszonych przez Polskę. Najliczniejszą grupę – 17 przedsięwzięć przygotowanych przez Polskę, Finlandię, Rumunię oraz Słowację – stanowią inwestycje w infrastrukturę transportową, obejmujące drogi, kolej, lotniska, przejścia graniczne i logistykę.

Wśród kluczowych projektów pilotażowych Podkarpacia marszałek wymienił utworzenie Polskiego Centrum Certyfikacji i Rozwoju Systemów Bezzałogowych (Dolina Dronowa), rozwój połączeń komunikacyjnych w tzw. Czwórmieście (Stalowa Wola, Tarnobrzeg, Nisko, Sandomierz – obszar zamieszkiwany przez ponad 500 tys. osób), rozbudowę szlaku Via Carpatia oraz współpracę medyczną z Ukrainą. 

Jak zaznaczył Ortyl, obszar Czwórmiasta posiada duży potencjał rozwoju m.in. ze względu na zlokalizowany tam przemysł zbrojeniowy, ale wymaga znacznej poprawy dostępności transportowej.

Marszałek zwrócił również uwagę, że wschodnia granica UE to nie tylko granica z Rosją i Białorusią, ale także z Ukrainą, oraz granica morska na Morzu Czarnym, a bezpieczeństwo i odporność tych obszarów leżą w interesie całej Wspólnoty. 

„Regiony przygraniczne pełnią funkcję dla bezpieczeństwa i odporności całej Unii Europejskiej. To nie są działania i nie są środki tylko i wyłącznie dla nas. To nie jest wyłącznie w naszym interesie” – podsumował Ortyl. 

Uczestniczący w Forum wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jacek Karnowski wskazał, że wschodnie regiony przygraniczne UE borykają się z różnymi wyzwaniami i potrzebują wsparcia dostosowanego do ich indywidualnych potrzeb.

Dla wschodnich regionów położonych w Polsce od lat mamy dodatkowe wsparcie finansowane z Funduszy Europejskich. Programy dla Polski Wschodniej w trzech edycjach, o łącznej alokacji około 30 mld zł, miały wkład w poprawę sytuacji społeczno-gospodarczej makroregionu. Dzięki temu średnia PKB w regionach wschodnich wzrosła o 20 procent – podkreślił wiceminister.

Wiceszef MFiPR zaznaczył, że ponadto w ramach rządowego program rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024-2030 do regionów tych trafiło pół miliarda złotych. Powiaty i gminy wykorzystają je m.in. na remonty dróg.

W obradach Forum Wschodnich Regionów Przygranicznych uczestniczyli m. in. wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej ds. spójności i reform Raffaele Fitto (wystąpienie online), wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego, wiceprzewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów Juraj Droba oraz członek Komisji Rozwoju Regionalnego (REGI) Younous Omarjee (łączenie wideo).

mp/