Członek zarządu powiatu lub województwa, który uzyska mandat posła lub senatora straci członkostwo w zarządzie z mocy prawa – zakłada projekt zmian Kodeksu wyborczego.

Przygotowana przez posłów PO nowelizacja przewiduje także m.in. zmianę zasad wygaszania mandatu wójta i wprowadzenie głosowania korespondencyjnego dla wszystkich wyborców.

Dotychczas głosować korespondencyjnie mogły w kraju tylko osoby niepełnosprawne, a za granicą wszyscy wyborcy. Autorzy projektu chcą umożliwić korzystanie z tej formy głosowania wszystkim wyborcom co ma w przyszłości poprawić frekwencję.

Nowe przepisy zakładają skrócenie z 14 do 5 dni przed wyborami terminu na złożenie przez wyborcę niepełnosprawnego wniosku o dopisanie do spisu wyborców w wybranym przez niego lokalu.

Zdaniem projektodawców, skoro obecnie kodeks przewiduje ogólny termin 5 dni na dokonanie tej czynności, to nie ma powodu by termin dla osób niepełnosprawnych był dłuższy.

Proponuje się by wyborca niepełnosprawny mógł wybierać lokal spośród wszystkich lokali na obszarze gminy, a nie tylko spośród lokali przystosowanych dla osób niepełnosprawnych, tak jak jest dotychczas.

Ponadto projekt przewiduje skreślenie przepisu nakazującego wyborcy, pragnącemu skorzystać z nakładki w alfabecie Braille'a, złożenie stosowanego wniosku najpóźniej 14 dnia przed dniem wyborów. Oznacza to, że w każdym lokalu w kraju będą dostępne nakładki.

Zmiany obejmą też zasady umiejscowienia lokalu wyborczego. Dotychczas nie było możliwości zmiany miejsca lokalu wyborczego bez uprzedniej uchwały rady gminy.

W nowelizacji proponuje się by w nadzwyczajnych okolicznościach (np. w związku z pożarem, powodzią itp.), zmiany miejsca lokalu wyborczego, na czas najbliższych wyborów, mógł dokonać wójt.

Projekt wprowadza również zmiany w zakresie finansowania komitetów wyborczych. Dotychczas PKW odrzucała sprawozdanie finansowe komitetu wyborczego, kiedy pozyskał, przyjął lub wydatkował środki finansowe z naruszeniem przepisów, niezależnie od wielkości kwoty tych środków.

Proponuje się, by w pewnych przypadkach PKW mogła przyjąć takie sprawozdanie z zastrzeżeniami, pod warunkiem jednak, że suma zakwestionowanych środków nie przekroczy 1% ogólnej kwoty przychodów komitetu wyborczego.

Proponuje się też, by komitety mogły przyjmować korzyści majątkowe o charakterze niepieniężnym nie tylko w postaci nieodpłatnego rozpowszechniania plakatów i ulotek wyborczych przez osoby fizyczne - tak jak dotychczas - lecz także w postaci pomocy w pracach biurowych udzielanej przez osoby fizyczne.

Nowe przepisy przewidują zmianę zasad w wygaszaniu mandatu wójta. Dotychczas, w przypadku, gdy wójt obejmie w trakcie sprawowania mandatu wójta, funkcje wymienione w art. 27 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (funkcja wójta lub jego zastępcy w innej gminie, członkostwo w organach jednostek samorządu terytorialnego, w tym w gminie, w której jest wójtem lub zastępcą wójta, zatrudnienie w administracji rządowej, mandat posła lub senatora), to stwierdzenie wygaśnięcia mandatu wójta należy do rady gminy.

Proponuje się, by wygaśnięcie mandatu w tym zakresie stwierdzał komisarz wyborczy. Ponadto proponuje się przeniesienie kompetencji na komisarza w tym zakresie, także w przypadku utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. Zmiana polega na przeniesieniu kompetencji z rady gminy na komisarza wyborczego.

Projekt zakłada wprowadzenie obowiązku udostępniania wykazu wpłat obywateli polskich na rzecz komitetów wyborczych, także w przypadku komitetów lokalnych, a nie jak dotychczas, tylko ponadlokalnych. Proponuje się, by organy administracji publicznej miały obowiązek współpracy w zakresie badania sprawozdań finansowych nie tylko z Państwową Komisją Wyborczą - jak jest dotychczas, lecz także z komisarzami wyborczymi.

Proponuje się też wprowadzenie karalności pełnomocnika finansowego za niedopełnienie obowiązku prowadzenia, umieszczania na stronie internetowej lub uaktualniania rejestru zaciągniętych kredytów lub rejestru wpłat osób fizycznych.

Zmiany mają objąć kwestię łączenia mandatów i jednoczesnego kandydowania. Projekt przewiduje, aby w przypadku gdy poseł do Parlamentu Europejskiego zostanie wybrany, powołany na inną funkcję lub stanowisko, których nie można łączyć z mandatem posła do PE, tracił mandat z mocy prawa, tak jak to jest w przypadku krajowych posłów i senatorów.

Dotychczas poseł do PE miał 14 dni na decyzję, z której funkcji rezygnować. Do Marszałka Sejmu będzie należeć tylko wydanie decyzji stwierdzającej wygaśniecie tego mandatu.

Proponuje się też by, w przypadku gdy członek zarządu powiatu lub województwa uzyska mandat posła na Sejm, senatora lub posła do PE, tracił członkostwo w zarządzie z mocy prawa. Obecnie członek zarządu powiatu lub województwa ma czas na zastanowienie się czy objąć mandat parlamentarny, czy zachować dotychczasową funkcję.

Nowe przepisy regulują też sprawę obsadzania miejsc po zmarłych kandydatach. Proponuje się, by w przypadku śmierci zarejestrowanego już kandydata na senatora lub na radnego w gminach, w których odbywają się wybory większościowe, komitet wyborczy mógł zgłosić nowego kandydata bez konieczności zbierania podpisów.

mp/Serwis Samorządowy PAP