W środę podczas wspólnego posiedzenia sejmowych komisji infrastruktury oraz rolnictwa wiceminister Stanisław Bukowiec przedstawił podstawowe założenia reformy, która ma rozwijać transport publiczny i walczyć z wykluczeniem komunikacyjnym.

Jak podkreślił wiceszef MI, samorządy „otrzymały realne wsparcie finansowe w organizacji autobusowego publicznego transportu zbiorowego dzięki FRPA o charakterze użyteczności publiczne”.

„Mechanizm dopłat do deficytu pojedynczych linii komunikacyjnych wynoszący maksymalnie 3 zł do jednego wozokilometra umożliwia organizatorom utrzymanie i rozwijanie lokalnych połączeń autobusowych. Systematyczne zwiększanie budżetu funduszu (…) do ponad 1,2 mld zł w roku 2026 świadczy o rosnącym znaczeniu transportu publicznego w polityce państwa” – powiedział Bukowiec.

Opisując wojewódzkie połączenia kolejowe przekazał, że w latach 2025-2030 resort planuje inwestycje w infrastrukturę kolejową o wartości ponad 180 mld zł.

„Dla ok. 70 miejscowości liczba połączeń wzrośnie co najmniej dwukrotnie, a poprawa oferty przewozowej obejmie łącznie ok. 3,5 mln mieszkańców. Nowe pociągi umożliwią też powrót połączeń dalekobieżnych do 14 miejscowości” – powiedział wiceszef resortu infrastruktury.

Opisując kwestię rozwoju dróg wiceminister przekazał m.in., że w 2025 r. w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych oddano do użytku blisko 340 km nowych dróg. Wspomniał też, że w ramach Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg wartość wsparcia wyniosła 2,7 mld zł. Dodał, że udało się zbudować i zmodernizować blisko 2600 km dróg lokalnych.

„Natomiast z rezerwy subwencji ogólnej w 2025 r. przekazaliśmy do samorządów kwotę 770 mln zł, za co zostały zrealizowane 604 zadania samorządowe” – powiedział Bukowiec.

Wiceminister wspomniał też o przygotowywanym projekcie nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, która jego zdaniem „fundamentalnie zmieni filozofię organizacji transportu publicznego”. Wyjaśnił, że nowe przepisy mają zapewnić „minimalny poziom usług transportowych” w całym kraju i przeciwdziałać wykluczeniu transportowemu, szczególnie na obszarach wiejskich.

„Ta ustawa określa obowiązkowe połączenia między stolicą województwa a siedzibami powiatów, połączenia między siedzibami powiatów a siedzibami gmin, minimalną częstotliwość połączeń cztery pary dziennie w dni robocze i dwie pary dziennie w dni wolne oraz zapewnienie dojazdu w ramach danej gminy do miejscowości, w której znajdują się obiekty użyteczności publicznej” – wyjaśnił Bukowiec.

W dalszej kolejności wiceminister przekazał, że zmienione zostaną również zasady finansowania FRPA.

„Priorytet w przyznawaniu środków otrzymają połączenia realizujące minimalne standardy. Następnie hierarchia wsparcia promuje większe zintegrowane samorządy – województwa, związki powiatowo-gminne, związku powiatów, powiaty, związki międzygminne i gminy” – powiedział wiceszef resortu.

Fundusz ma też objąć większy zakres linii komunikacyjnych. „Ustawa przewiduje, że do groma podmiotów, które będą mogły ubiegać się o środku z funduszu, dołączą przewozy komunikacji miejskiej w miastach do 50 tys. mieszkańców poza terenem miasta, oraz przewozy metropolitalne poza terenem miasta” – powiedział wiceminister.

Reforma ma też wprowadzić transport na żądanie, który ma być odpowiedzią na potrzeby terenów słabo zaludnionych. Na ten cel ma być przeznaczone do 10 proc. środków funduszu i uzupełnić funkcjonowanie transportu tam, gdzie jest to ekonomicznie trudne.

Dodatkowo marszałek województwa ma stać się integratorem przewozów w województwie. Ma też powstać schemat sieci komunikacyjnej w województwach, który ma objąć przewozy publiczne i komercyjne.

„Reforma uprości również plany transportowe. Dotychczasowe dokumenty były zbyt szczegółowe, kosztowne i trudne organizacyjnie. Nowe plany mają być bardziej operacyjne i obejmować cały obszar kraju (…). Chcemy również wprowadzić cyfryzację. Ustawa zobowiąże operatorów i przewoźników do sporządzenia i udostępnienia rozkładów jazdy w standardzie cyfrowej wymiany informacji” – dodał wiceminister Stanisław Bukowiec.

W dalszej części posiedzenia głos zabrali pozostali uczestnicy, którzy przedstawili bieżące wyzwania komunikacyjne wsi i małych miejscowości.

Dyrektor Departamentu Strategii i Rozwoju w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wanda Klepacka podkreśliła, że mimo rozwoju linii komunikacyjnych wciąż wielu mieszkańców obszarów wiejskich pozostaje wykluczona transportowo.

„Nadal ponad 47 proc. obszarów wiejskich to są obszary, gdzie nie funkcjonują żadne linie komunikacyjne w gminnych przewozach pasażerskich. Najtrudniejsza sytuacja jest w jednostkach pozaaglomeracyjnych małej gęstości” – wyjaśniła Wanda Klepacka.

Poseł PiS Rafał Weber skrytykował plany dotowania w ramach Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych linii podmiejskich. Zdaniem parlamentarzysty takie rozwiązanie może to utrudnić dotowanie linii na obszarach wykluczonych.

„Jeżeli chcemy, żeby gminy wiejskie nadal tworzyły połączenia komunikacyjne i składały wnioski do Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych, to poszerzenie tego funduszu o linie podmiejskie będzie dla nich dużym zagrożeniem, jeżeli nie zostanie  zwiększona pula” – powiedział poseł.

Przewodniczący Komisji Infrastruktury Mirosław Suchoń przekazał z kolei, że dzięki zmianom podatkowym i zwiększeniu udziału samorządów w dochodach podatkowych w ciągu najbliższych lat do JST trafi dodatkowe 350 mld zł. Podkreślił, że to samorządy decydują, na jaki cel przeznaczą te środki.

mc/