O projektowanych przepisach dotyczących przebywania osób niepełnoletnich w domach pomocy społecznej Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało w odpowiedzi na poselskie interpelacje. Posłowie pytali m.in. o  zmiany legislacyjne w zakresie zasad kierowania i przyjmowania dzieci oraz młodzieży do 18. roku życia do DPS-ów. Pytano również o konsultacje proponowanych rozwiązań z jednostkami samorządu terytorialnego i o to czy resort „rozważa odstąpienie od proponowanych zmian lub podjęcie dodatkowego dialogu z przedstawicielami samorządów i środowisk zajmujących się opieką nad osobami z niepełnosprawnościami”.

Jak wskazała wiceministra Katarzyna Nowakowska, przedłożony do konsultacji projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej, zawiera przepis na podstawie, którego do DPS-ów kierowane mogą być jedynie osoby pełnoletnie, natomiast pozostałe regulacje dotyczące przebywania osób małoletnich w tego typu placówkach pozostają niezmienione. 

„W katalogu typów domów pomocy społecznej pozostanie dom dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie. Przepisy nowelizacji ustawy o pomocy społecznej nie przewidują zatem zamykania domów pomocy społecznej” – podkreśliła Nowakowska.

Zaznaczyła też, że kierownictwo resortu stoi na stanowisku, że w przypadku kiedy rodzice nie mogą sprawować opieki nad dzieckiem, podstawową formą udzielanego mu wsparcia powinno być umieszczenie go w pieczy zastępczej. Według MRPiPS zasada ta powinna obowiązywać bez względu na poziom niepełnosprawności dziecka. 

„Równolegle do prac nad nowelizacją ustawy o systemie pomocy społecznej prowadzone są prace nad reformą systemu pieczy zastępczej oraz ustawą o asystencji osobistej. Razem akty te mają zapewnić dzieciom, również tym z niepełnosprawnościami, możliwość wychowania w rodzinach, a nie instytucjach” – wskazała Nowakowska. „Projekt zakłada m.in. rozwiązania poprawiające sytuację rodzin zastępczych i dzieci, podniesienie minimalnych wynagrodzeń dla zawodowych rodzin zastępczych i prowadzących rodzinne domy dziecka, wzmocnienie pracy z rodziną na poziomie gmin oraz poprawę warunków asystentów rodziny” – dodała.

Jak wskazano w odpowiedzi na interpelację, ostateczny kształt projektowanych przepisów będzie zależał od dalszych etapów procesu legislacyjnego. 

„Zakończony został pierwszy etap konsultacji publicznych projektu, trwa analiza zebranych opinii i na dalszych etapach będą komunikowane ewentualne zmiany wynikające z uwzględnienia zgłoszonych propozycji” – wskazano.

Jak wyjaśniło MRPiPS, projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej stanowi odpowiedź na postulaty zgłaszane przez stronę społeczną i przedstawicieli samorządów. Proponowane rozwiązania uwzględniają również wnioski zawarte m.in. w raportach Najwyższej Izby Kontroli, wystąpieniach generalnych i stanowiskach Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Rzecznika Praw Dziecka.

Według danych MRPiPS w Polsce działają 103 placówki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie oraz domy typu łączonego dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie oraz dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie. Według wstępnych danych ze sprawozdań resortowych na 31 grudnia 2025 r. w domach pomocy społecznej mieszkało łącznie 972 dzieci, przy czym w placówkach, w których przebywały większość mieszkańców stanowili dorośli. Osoby małoletnie to około 23 proc. wszystkich mieszkańców domów pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie oraz około 6 proc. wszystkich mieszkańców domów typu łączonego.

mr/