W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawił się projekt nowelizacji Prawa oświatowego, który nakłada na przedszkola i ośrodki specjalne nowe zadania. Wskazane przez powiaty placówki będą pełnić funkcję wsparcia i specjalistycznego doradztwa w zakresie edukacji włączającej dla innych placówek ogólnodostępnych. 

„Oferta SCWEW obejmie działalność skierowaną do wszystkich przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych objętych wsparciem SCWEW, przygotowywaną z uwzględnieniem potrzeb lokalnego środowiska w celu pełnego uczestnictwa dziecka lub ucznia w ogólnodostępnej i integracyjnej ofercie edukacyjnej na wszystkich poziomach kształcenia, wspólnie z rówieśnikami, jak najbliżej jego miejsca zamieszkania” – czytamy w projekcie. 

Bezpośrednimi adresatami wsparcia SCWEW to kadra kierownicza, nauczyciele, w tym nauczyciele współorganizujący proces kształcenia i nauczyciele specjaliści, przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych, a pośrednio – przez wsparcie odpowiednio przygotowanej kadry pedagogicznej – dzieci, uczniowie i rodzice oraz personel niepedagogiczny.

Wśród najważniejszych zadań SCWEW znajdą się: prowadzenie doradztwa w zakresie rozpoznawania i usuwania barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie ucznia; prowadzenie konsultacji i superwizji dla nauczycieli; dokonywanie oceny potrzeb dzieci i uczniów w zakresie sprzętu specjalistycznego, na wniosek dyrektora przedszkola lub szkoły; wypożyczanie przedszkolom lub szkołom sprzętu specjalistycznego, pomocy dydaktycznych, podręczników szkolnych, materiałów edukacyjnych lub pomocy dydaktycznych dostosowanych do potrzeb edukacyjnych dzieci lub uczniów a także organizowanie i prowadzenie wspomagania przedszkoli i szkół w zakresie realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.

„Możliwość pełnienia funkcji SCWEW nie zastąpi ani nie ograniczy roli przedszkoli specjalnych, szkół specjalnych i ośrodków. W ten sposób zostanie podkreślone znaczenie ich roli w systemie oświaty przez rozszerzenie zakresu działań i wzmocnienie funkcji eksperckiej” – podkreśliła wiceministra edukacji Izabela Ziętka. 

Projekt zakłada też nową funkcję, jaką będzie superwizja koleżeńska realizowana w formie grupowej lub indywidualnej. Będzie ona polegać na omawianiu trudności, wymianie doświadczeń i identyfikowaniu źródeł trudności w pracy oraz poszukiwaniu sposobów ich przezwyciężania.

Realizacja zadań SCWEW przez nauczycieli będzie finansowana w ramach godzin dydaktycznych przydzielonych nauczycielowi przez dyrektora przedszkola, szkoły lub ośrodka w arkuszu organizacyjnym danej jednostki systemu oświaty.

Funkcja SCWEW będzie realizowana przez powiat jako zadanie własne. Docelowo, od 2029 r. obowiązkowym zadaniem własnym każdego powiatu będzie zapewnienie wsparcia przez co najmniej jedną jednostkę systemu oświaty pełniącą funkcję SCWEW. Zadanie to będzie realizowane przez powierzenie funkcji SCWEW publicznej jednostce systemu oświaty prowadzonej przez powiat. W przypadku, gdy powiat nie prowadzi przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej lub ośrodka przez powiat ościenny zadanie będzie realizowane po zawarciu porozumienia z tym powiatem lub przez powierzenie funkcji SCWEW publicznej lub niepublicznej jednostce systemu oświaty prowadzonej przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego, wyłonionej w ramach otwartego konkursu ofert.

W sytuacji, gdy organem prowadzącym przedszkole specjalne jest gmina, powiat będzie zawierał porozumienie z tą gminą.

MEN precyzuje, że liczba wszystkich SCWEW w kraju nie przekroczy 600.

Nowe rozwiązanie ma zostać wdrażane stopniowo. W latach 2027 i 2028 prowadzenie SCWEW nie będzie obowiązkowym zadaniem powiatu. Od 2028 r. środki na prowadzenie SCWEW będą uwzględniane w dochodach JST, a więc zadanie to będzie miało charakter zadania własnego. W systemie oświaty będzie funkcjonować 190 SCWEW utworzonych w projektach FERS. W tym okresie, zgodnie z potrzebami systemu oświaty, SCWEW będą koncentrowały się na zadaniach związanych z podstawową działalnością, polegającą na wspieraniu kadr przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych w zakresie indywidualizowania pracy z dziećmi i młodzieżą podczas bieżącej pracy, w szczególności stosowaniu strategii projektowania uniwersalnego i wprowadzaniu racjonalnych usprawnień.

Od dnia 1 stycznia 2029 r. zapewnienie wsparcia SCWEW będzie obowiązkowym zadaniem własnym powiatu. W latach 2029 i 2030 w każdym powiecie będzie zapewnione wsparcie co najmniej jednego SCWEW. Łącznie w kraju wsparcie będzie zapewniać niemniej niż 380 SCWEW, realizujących zarówno zadania podstawowe, jak i zadania związane z udzielaniem spersonalizowanego wsparcia, którego zakres będzie uzależniony od potrzeb przedszkoli i szkół ogólnodostępnych oraz integracyjnych. 

Projekt obejmuje umocowanie SCWEW w przepisach, jako dodatkowej funkcji przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej lub ośrodka.

Planowanym terminem przyjęcia projektu przez Radę Ministrów jest IV kwartał 2026 roku. 

mo/