Jednym z zagadnień poruszonych podczas wystąpień merytorycznych na Zgromadzeniu Ogólnym Związku Gmin Wiejskich RP były szanse i zagrożenia związane z wdrażaniem sztucznej inteligencji w samorządach. 

Paweł Pyrzyński z Fundacji inicjatyw społecznych i ekonomicznych podkreślał, że w przeciwieństwie do innych rewolucji, które już się dokonały, ta związana ze sztuczną inteligencją nie będzie przebiegała przez lata ale przez tygodnie. 

Zdaniem eksperta droga do wprowadzania AI w urzędach jest otwarta, ponieważ mieszkańcy nie formułują jeszcze konkretnych życzeń jeśli chodzi o działania sztucznej inteligencji w sektorze usług publicznych. 

Praktycznymi obszarami zastosowania sztucznej inteligencji mogą zatem być: obsługa mieszkańca, praca urzędu, zarządzanie usługami oraz partycypacja.
Pyrzyński sformułował trzy podstawowe obszary wykorzystania AI w samorządzie. To funkcja generatywna: służąca do tworzenia zrozumiałych komunikatów, upraszczania urzędniczego języka oraz tworzenia raportów i dokumentów strategicznych; funkcja predykcyjna polegająca na przewidywaniu z pomocą AI zjawisk i działań na podstawie dostępnych danych oraz funkcja automatyzacji korzystająca z botów przy obsłudze interesantów.  

„AI przede wszystkim powinna pełnić funkcję asystencką. Pamiętajmy, że to nie jest organ administracji, to nie jest prawnik ani skarbnik. Na końcu zawsze stoi człowiek weryfikujący działanie sztucznej inteligencji” – podkreślał Paweł Pyrzyński. 

Ekspert przestrzegał też przed związanymi z wdrażaniem sztucznej inteligencji niebezpieczeństwami. Wiążą się one przede wszystkim z wykorzystaniem danych. Jak podkreślał Pyrzyński, żaden z istniejących obecnie modeli sztucznej inteligencji nie gwarantuje, że dane nie wydostaną się na zewnątrz. Uczulał też, że systemu sztucznej inteligencji działają jak czarne skrzynki. Do obszaru ryzyka zaliczył również pojawiające się błędy i brak przejrzystości – kontaktując się przez stronę internetową mieszkaniec zazwyczaj nie wie kto i co odpowiada. Na szczególną uwagę zasługują też cyberzagrożenia związane z używaniem AI. 

Pyrzyński wyodrębnił 7 kroków bezpiecznego samorządu AI. Są to: inwentaryzacja, która pozwoli sprawdzić jak już wykorzystywana jest sztuczna inteligencja w urzędzie; określenie jasnej polityki AI; opisanie poziomu istniejącego ryzyka, nacisk na weryfikację i odpowiedzialność a także sformułowanie wymogów wobec dostawców modeli AI. Równie istotne są też szkolenia dla pracowników i pilotaże umożliwiające małe wdrożenia. 

XL Zgromadzenie Ogólne Związku Gmin Wiejskich RP odbyło się w dniach 17-18 czerwca w Jachrance. Serwis Samorządowy PAP objął wydarzenie patronatem medialnym. 

mo/