W Dzienniku Ustaw opublikowano ustawę o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Chodzi o nowe przepisy dotyczące mobbingu oraz nierównego traktowania w miejscu pracy, które gwarantują pracownikom m.in. wyższą kwotę zadośćuczynienia.

„Pracownik, który doznał mobbingu, ma prawo dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia w wysokości nieniższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, lub dochodzić odszkodowania od pracodawcy” – wskazano w ustawie. 

W przypadku, gdy dojdzie do naruszenia zasady nierównego traktowania w zatrudnieniu, pracownik będzie miał prawo do zadośćuczynienia w wysokości co najmniej minimalnej pensji.

„W przypadku wielokrotnego naruszenia wobec osoby zasady równego traktowania w zatrudnieniu sąd ocenia rozmiar krzywdy wyrządzonej tej osobie i zasądza na jej rzecz zadośćuczynienie stanowiące kwotę odpowiednio wyższą, nieniższe niż trzykrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów” – wskazano w ustawie. „Pod pojęciem wielokrotnego naruszenia wobec osoby zasady równego traktowania w zatrudnieniu rozumie się naruszenia powtarzalne z tej samej przyczyny, z wielu przyczyn lub naruszenie jednokrotne z wielu przyczyn jednocześnie” – dodano.

Zgodnie z nowymi przepisami pracodawca będzie zobowiązany systematycznie przeciwdziałać naruszaniu zasady równego traktowania w szczególności przez działania prewencyjne, właściwe reagowanie na jej naruszenie, a także przez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych nierównym traktowaniem.

„Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy, w tym naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, nie może być podstawą jakiegokolwiek niekorzystnego traktowania pracownika, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji dla pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wy powiedzenia przez pracodawcę” – określono w ustawie.

Opublikowana nowelizacja Kodeksu pracy wprowadza też szczegółową definicję mobbingu i dyskryminacji. 

„Mobbing oznacza zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika. Uporczywość nękania polega na tym, że jest ono powtarzalne, nawracające lub stałe” – wskazano. „Przejawami mobbingu są – występujące samodzielnie lub łącznie – w szczególności: upokarzanie, uwłaczanie, zastraszanie, zaniżanie oceny przydatności zawodowej pracownika, nieuzasadniona krytyka, poniżanie lub ośmieszanie pracownika, utrudnianie funkcjonowania w środowisku pracy w zakresie możliwości osiągania efektów pracy, wykonywania zadań służbowych, wykorzystania posiadanych kompetencji, komunikacji ze współpracownikami lub dostępu do koniecznych informacji, izolowanie pracownika lub eliminowanie go z zespołu – gdy przyjmują postać uporczywego nękania” – dodano.

Zgodnie z ustawą, mobbingiem nie są zachowania incydentalne, nawet jeśli stanowią naruszenie dóbr osobistych pracownika. 

Jak wskazano w ustawie, dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik jest traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie, niż inna osoba zatrudniona. Przejawem dyskryminowania jest także każde działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu lub nakazaniu jej naruszenia tej zasady. Dyskryminacją jest też każde niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery. 

Pracodawcy będą zobowiązani do określenia reguł, procedur i częstotliwości przeciwdziałania mobbingowi w regulaminie pracy lub obwieszczeniu, a także do prowadzenia działań profilaktycznych, reagowania na zgłoszenia i realnego wsparcia osób doświadczających przemocy. Ponadto pracodawca nie będzie ponosił odpowiedzialności cywilnej, jeżeli firma skutecznie realizowała swoje obowiązki prewencyjne, a mobbing nie pochodził od przełożonego. W takich sytuacjach pracownik będzie mógł jednak dochodzić zadośćuczynienia bezpośrednio od sprawcy.

Nowe przepisy będą obowiązywać od 5 listopada i będą miały zastosowanie również do zachowań wobec pracowników, które rozpoczęły się przed wejściem w życie ustawy i trwały po dniu jej wejścia w życie. Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie znowelizowanej ustawy będą miały zastosowane dotychczasowe regulacje.

Poniżej do pobrania pełny tekst ustawy.

mr/