- Wzrasta rola sołtysów, mają coraz więcej obowiązków. Mieszkańcy wsi zwracają się przede wszystkim do sołtysów, dopiero później do urzędów gmin i to oni rozwiązują wiele spraw - podkreśla Wiesław Klimas, sołtys Bukowa w gm. Mogilany w woj. małopolskim, jeden z laureatów konkursu „Sołtys Roku 2008”.

„Gazeta Sołecka” i Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów rozstrzygnęły tegoroczną edycję konkursu „Sołtys Roku 2008”. Nagrodzeni sołtysi skupiają wokół siebie lokalną społeczność, integrują i aktywizują mieszkańców wsi.

- Funkcja sołtysa powinna być inaczej opłacana, tak aby sołtysi mieli odprowadzane np. składki emerytalne. W tej chwili jako sołtys otrzymuję z budżetu gminy dietę. Powinna być to funkcja opłacana państwowo – uważa Wiesław Klimas, sołtys Bukowa w gm. Mogilany w woj. małopolskim, jeden z kilkunastu laureatów konkursu.

Jak dodaje, sołtysi mają coraz więcej obowiązków, mieszkańcy są bardziej wymagający. Jak mówił w rozmowie z Serwisem Samorządowym PAP, praca ta wymaga dużego zaangażowania i poświęcenia, dostępności dla mieszkańców przez 24 godziny na dobę.

Wśród plusów pracy sołtys wymienił możliwość współpracy z ludźmi. - Sołtysi są zazwyczaj doceniani przez lokalną społeczność. Z każdą sprawą idzie się do sołtysa, czy dotyczy ona wywozu śmieci, czy wysypiska, podtopienia itp. – podkreśla.

Pytani o minusy swojej pracy nagrodzeni sołtysi podkreślają, że „jeśli sołtys dobrze pracuje to jest ich niewiele”.

- Nie ma rzeczy niemożliwych – śmieje się Zdzisława Dmytrarz, sołtys Stanowic w gm. Strzegom w woj. dolnośląskim, kolejna laureatka konkursu „Sołtys Roku 2008”.

Dmytrarz od 29 lat jest sołtysem, a od 10 lat aktywnie pozyskuje fundusze na realizację sołeckich projektów np. „Mądrej głowie dość dwie słowie”, „Wakacje z uśmiechem”, „Święto Chleba”, „Zapobiegamy skoliozie dzieci poprzez pływanie”, „Kawiarenka internetowa”.

- W ramach stowarzyszenia, które założyliśmy pozyskujemy małe granty z różnych fundacji. Na inwestycje pozyskujemy pieniądze z gminy – opowiada Zdzisława Dmytrarz. Jej zdaniem „sołtys powinien być innowacyjny i pracowity”.

Sołtys Wiesław Klimas jest współzałożyciel strony internetowej „Sołectwo Buków”, zabiega o internet w każdym domu. – Ta strona nas promuje, zgromadziliśmy na niej wszystkie materiały o sołectwie, bukowskie legendy i baśnie, zebraliśmy wspomnienia mieszkańców – podkreśla sołtys. Jego zdaniem, dostęp do Internetu na wsi nadal jest ograniczony.

Klimas funkcję sołtysa Bukowa w gm. Mogilany pełni od 6 lat. – Wieś się bardzo zmienia, przestaje być rolnicza, nasza wieś staje się sypialnią Krakowa – mówi sołtys.

Wręczenie nagród w konkursie „Sołtys Roku 2008” odbędzie się we wtorek, 21 kwietnia w Senacie. Sołtysi będą między innymi dyskutować o nowej ustawie o funduszu sołeckim, która weszła w życie 1 kwietnia br.

Zgodnie z jej przepisami w br. rady gmin muszą zdecydować czy wyodrębnić w przyszłym roku budżetowym fundusze sołeckie w swoich budżetach gminnych, czy nie. W 2009 r. muszą to rozstrzygnąć wyjątkowo do końca czerwca. Od 2010 r. na taką decyzję będą miały na czas tylko do końca marca roku poprzedzającego rok budżetowy. O tym, czy powstanie fundusz sołecki dla danego sołectwa zdecyduje nie tylko rada gminy. Zależeć to będzie także od tego, czy sołtys złoży do wójta wniosek uchwalony przez zebranie wiejskie.

Ponad 40 tys. sołtysów sprawujących swój urząd w całym kraju, od dawna domaga się zwiększenia uprawnień dla sołectw i nich samych.