MSWiA nie wyklucza możliwości upoważnienia rad gmin do wydawania zakazów łączenia funkcji radnego gminy z pracą w jednostkach pomocniczych gmin podczas ewentualnych prac nad ustawą o samorządzie gminnym.

Do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęła interpelacja poselska, w której Arkadiusz Marchewka (PO) zwrócił uwagę, że w świetle obowiązujących przepisów rada gminy nie może zakazać radnym sprawowania funkcji w jednostkach pomocniczych gminy. Jak podkreślił, rada kontroluje takie jednostki, co może prowadzić do sytuacji, w której radny sprawdzałby swoją własną pracę. Parlamentarzysta zapytał, czy resort planuje zmianę prawa w tym zakresie.

W odpowiedzi na wystąpienie posła wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Sebastian Chwałek przypomniał, że zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym gmina może w drodze uchwały tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Działają one w ramach posiadanej przez gminy osobowości prawnej, a ich zadania powierzone w statutach są zadaniami gminy.

Według Chwałka, ustrój sołectw oparto na zasadach demokracji bezpośredniej, a dzielnic i osiedli - na formie demokracji pośredniej, w której rozstrzygnięcia podejmuje pochodzący z wyborów organ przedstawicielski, tj. rada, a funkcje wykonawcze pełni zarząd. „Pewnym odstępstwem od tej koncepcji jest możliwość powierzenia funkcji organu uchwałodawczego osiedla ogólnemu zebraniu mieszkańców” – wskazał.

Jak dodał, organizację wewnętrzną zarządu dzielnicy (osiedla) oraz zasady i tryb wyboru radnych, w tym liczbę członków zarządu, określa rada gminy w statucie dzielnicy/osiedla. Zarząd jest organem wykonawczym, do zadań którego należy wykonywanie uchwał rady dzielnicy/osiedla. „Ustawa nie określa kompetencji przewodniczącego zarządu dzielnicy (osiedla), jednak co do zasady należy do niego organizowanie pracy zarządu oraz kierowanie bieżącymi sprawami dzielnicy (osiedla)” – stwierdził.

Chwałek zwrócił uwagę, że o ile utworzenie jednostki pomocniczej na podstawie ustawy ma charakter fakultatywny i mieści się w sferze swobody rady gminy, to ustalając statut jednostki pomocniczej, rada jest związana przepisami ustawy. „Dlatego też wszelkie sprawy dotyczące funkcjonowania danej jednostki pomocniczej powinny zostać uregulowane w jej statucie, który jest aktem prawa miejscowego o zasięgu terytorialnym obejmującym tylko obszar danej jednostki pomocniczej” – wyjaśnił.

Wiceminister podkreślił, że w ustawodawstwie samorządowym znajdują się rozwiązania eliminujące ewentualny konflikt interesów osób pełniących mandat w samorządzie terytorialnym. „Sołectwa, dzielnice, osiedla nie są jednostkami samorządu terytorialnego, lecz stanowią jednostkę pomocniczą gminy, której organizację i zakres działania określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami” - zaznaczył.

Chwałek przyznał, że obecnie resort nie prowadzi prac legislacyjnych nad ustawą o samorządzie gminnym we wskazanym zakresie. Zapewnił jednak, że postulat zgłoszony przez posła PO został przeanalizowany i potraktowany jako „sygnał obywatelski, który w przypadku prac legislacyjnych nad tymi zagadnieniami będzie mógł być wzięty pod uwagę”.

dap/