Na sesji plenarnej Europejski Komitet Regionów zajmował się m.in. przeglądem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności. Opinię przedstawił radny powiatu inowrocławskiego Adam Banaszak, który podkreślił, że w przypadku sytuacji kryzysowych czy klęsk żywiołowych państwa członkowskie liczą na solidarność i wsparcie Unii Europejskiej. Zaznaczył też, że władza lokalne i regionalne chcą na wszystkich etapach mieć udział w podejmowaniu decyzji dotyczących tego mechanizmu. 

„W ramach funduszu rescUE musimy mieć możliwość jako władz lokalne i regionalne, czyli ci, którzy tak naprawdę pierwsi są na linii ognia, pierwsi spotykają się z mieszkańcami w trakcie katastrofy, żeby skorzystać z tych środków. Wiadomo, że aby to było możliwe, musimy także być włączeni w przygotowanie planów kryzysowych, bo my jako władze lokalne regionalne odpowiadamy przed naszymi mieszkańcami za ich bezpieczeństwo i ta opinia w tym kierunku zmierza” – podkreślił Banaszak.

Wyjaśnił, że wprawdzie obrona cywilna i ochrona ludności to kompetencja państw członkowskich, więc z założenia dystrybucja środków odbywa się na poziomie krajowym, jednak nie wyklucza to uwzględnienia również władz lokalnych w procesie decydowania o sposobie zarządzania tymi pieniędzmi. 

„Zależy nam na tym, abyśmy się pojawili jako podmioty zarówno przy programach kryzysowych jak i konkretnych programach już funduszowych, z tego powodu aby kraje członkowskie musiały uwzględnić także nasze potrzeby przy decydowaniu potem o rozdziale tychże pieniędzy” – powiedział.

Banaszak przypomniał też, że w nowym okresie programowania na ten cel przeznaczono kwotę 10,7 miliarda euro, która została wpisana jako odrębna pozycja w budżecie Unii na lata 2028-2034. 

„Ważne jest także to, że zakres pomocy i wsparcia znacząco się rozszerza. Mamy zdecydowaną akcję mającą na celu lepsze przygotowanie ludności Unii Europejskiej, naszych mieszkańców na zdarzenia kryzysowe. Mamy zdecydowane wsparcie Unii jeśli chodzi o przygotowanie planów ryzyka, ale także przygotowanie czy wsparcie w obszarze dual- use infrastruktury. Mamy zdecydowane wsparcie i zdecydowane nowe rozwiązania także jeśli chodzi o strukturę zarządzania kryzysowego, koordynacji i pomocy” – wskazał Banaszak. 

Mechanizm Ochrony Ludności ma na celu wzmocnienie współpracy w zakresie ochrony ludności między państwami UE a 10 dodatkowymi państwami uczestniczącymi: Albania, Bośnia i Hercegowina, Islandia, Mołdawia, Czarnogóra, Macedonia Północna, Norwegia, Serbia, Turcja i Ukraina. W ramach tego narzędzia, każdy kraj dotknięty klęską żywiołową, w Europie i poza nią, może zwrócić się o pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych. W 2025 r. Unijny Mechanizm Ochrony Ludności został uruchomiony 64 razy w odpowiedzi na konflikty na Ukrainie i na Bliskim Wschodzie, pożary lasów w Grecji, Hiszpanii, Bułgarii, Czarnogórze i Albanii lub huragan w regionie Karaibów. Od czasu jego utworzenia w 2001 r. był uruchomiany ponad 830 razy.

mr/