MRPiPS przedstawiło informację w sprawie dostępności miejsc w domach pomocy społecznej i wsparcia dla gmin w zakresie opieki długoterminowej nad seniorami w odpowiedzi na interpelację złożoną przez posła Marka Matuszewskiego. 

„Z informacji przekazywanych przez samorządy oraz organizacje pozarządowe wynika, że wiele gmin – szczególnie wiejskich – nie posiada ani własnych DPS-ów, ani środków na kierowanie seniorów do placówek w sąsiednich powiatach. Powoduje to długie oczekiwanie na miejsce lub konieczność umieszczania starszych osób w odległych województwach, z dala od rodziny” – wskazywał poseł Matuszewski.

Jak wyjaśniono w odpowiedzi na interpelację na koniec 2024 r. funkcjonowały 824 domy pomocy społecznej dysponujące 80 322 miejscami.

„Według stanu na 31 grudnia 2024 r. na umieszczenie w domu pomocy społecznej oczekiwało łącznie 4 898 osób” – wskazała wiceszefowa MRPiPS Katarzyna Nowakowska.

Wiceministra wskazała, że w resorcie powołano Zespół do i spraw reformy systemu pomocy społecznej, którego zadaniem jest przeprowadzenie analizy i ocena skuteczności funkcjonujących w ramach polskiego systemu pomocy społecznej rozwiązań, a także dokonanie przeglądu dostępności świadczeń, usług i innych form wsparcia. Zespół ma też ocenić sytuację pracowników systemu pomocy społecznej.

„W opinii Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kluczowy dla zwiększenia efektywności wsparcia osób niesamodzielnych jest rozwój usług świadczonych beneficjentom w miejscu ich zamieszkania, zwłaszcza rozwój mieszkalnictwa wspomaganego” – wskazała Nowakowska. 

Podkreśliła, że opracowane przy wsparciu zespołu zmiany przepisów ustawy o pomocy społecznej mają służyć procesowi deinstytucjonalizacji oraz rozwojowi usług środowiskowych, w tym m.in. ułatwieniu świadczenia wsparcia w formie mieszkań wspomaganych i treningowych. Projekt zawierający nowe regulacje został wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów.

W interpelacji przypomniano również, że w MRPiPS funkcjonują programy zapewniające samorządom gminnym wsparcie w realizacji ich zadań własnych w zakresie rozwoju usług środowiskowych. Chodzi m.in. o programy „Opieka 75+” i „Korpus wsparcia seniorów”. Środki na wsparcia finansowe działań samorządów w obszarze rozwoju sieci mieszkań treningowych i wspomaganych dla osób z niepełnosprawnościami dostępne są w ramach jednego z komponentów programu wsparcia dla rodzin „Za życiem”. 

„Odpowiedzią polityki publicznej na wyzwania związane z potrzebą godzenia obowiązków pracowniczych z zapewnieniem wsparcia odpowiadającego potrzebom seniorów są projektowane rozwiązania dotyczące bonu senioralnego. Wyjaśnić jednak należy, iż ich opracowanie leży w gestii Kancelarii Prezesa Rady Ministrów” – wskazano.

MRPiPS przypomniało, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2024 r. o pomocy społecznej prowadzenie domów pomocy społecznej jest zadaniem własnym samorządu gminnego, powiatowego oraz wojewódzkiego. 

„Decyzje dotyczące tworzenia domów pomocy społecznej należą zatem do jednostek samorządu terytorialnego odpowiedniego szczebla. Liczba jednostek tego typu i liczba udostępnianych przez nie w poszczególnych województwach miejsc odzwierciedla lokalne zapotrzebowanie na usługi oferowane przez domy pomocy społecznej z jednej strony, z drugiej wynika z możliwości finansowych danego samorządu” – podkreślił resort.

W odpowiedzi na interpelację wyjaśniono też, że pracownicy domów pomocy społecznej są pracownikami samorządowymi, a kwestie związane z ich zatrudnieniem oraz warunkami wynagradzania regulowane są przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. „Kształtowanie całkowitej wysokości ich wynagrodzenia pozostaje zatem w gestii pracodawcy samorządowego”.

mr/